فرقان در مسجد قبا تریبون نداشت

Mofateh Hadiفرقان و زمینه های شهادت آیت الله مفتح

درآمد :

بی تردید ریشه های شهادت چهره هایی چون شهید آیت الله مفتح را باید در عملکرد آنان در جریان انقلاب اسلامی جست ، به ویژه حساسیت او و اقرانش بر حفظ اصالت دینی نهضت و پیرایش فلسفه و ماهیت آن از التقاط و انحراف .

در گفتگویی که در پی می آید ، حجت الاسلام و المسلمین دکتر محمد هادی مفتح خاطراتی ناگفته و جذاب را از واپسین سال ها و نیز ماههای حیات پدر واگویه می کند که می تواند نمایانگر بخشی از علل انتخاب فرقانیان در ترور او باشد . با سپاس از ایشان که علاوه بر انجام گفت و شنود ، نیتجه آن را باز خواندند .

./ همان طور که در جریان امر هستید ، بحث ما پیرامون گروه فرقان و نقطه اتصال آنها با مسجد قبا و نیز آشنایی آنها با مسجد قبا و نیز آشنایی آنان با شهید مفتح است ، چون مسجد قبا از معدود پایگاه های مبارزاتی باقیمانده از یورش ساواک و مطمح نظر همه گروه ها ، منجمله گروه فرقان بود . نحوه مواجهه شهید مفتح با پدیده فرقان و نیز حضورشان در مراسم و محافل مسجد قبا چگونه بود ؟

_ از حدود سال 54 و 55 به بعد ، مسجد قبا مرکز منحصر به فردی برای فعالیت های مبارزاتی و انقلابی شده بود . بقیه مساجد از جمله مسجد جاوید که شهید آیت الله مفتح قبلاً آن را اداره می کردند ، مسجد الجواد و حسینیه ارشاد ، مسجد هدایت آیت الله طالقانی و مسجد جلیلی آیت الله مهدوی کنی و بسیاری از مراکزی که برای گردهمایی انقلابیون و همفکری آنها وجود داشت ، تعطیل شده بودند و تنها مرکز موجود مسجد قبا بود .

شاید در درجات بعدی می شد مسجد همت آیت الله ملکی را هم ذکر کرد ، ولی آنها در     سال های منتهی به پیروزی انقلاب نقش کمرنگی داشتند و پایگاه گروه ها و اقشار مختلف اهل مبارز با گرایش اسلامی ، مسجد قبا بود .

افراد مختلفی از جریانات متنوع سیاسی در مسجد قبا حضور داشتند . افرادی که بعدها دانستیم با مجاهدین خلق مرتبط هستند تا جوان ها و دانشجویان مبارزی که گرایش اسلامی داشتند و بالاخره جناح ها و گرایشات گوناگونی که بعد از انقلاب ، اختلافات فکری آنها با هم آشکار شد ، همه تنها پایگاه شان مسجد قبا بود .

طبیعی است که در این تجمعات افرادی از گرایش فرقان هم در آنجا حضور پیدا کرده و فعالیت هایی داشته باشند ، مضافاً بر این که نکته ای می توانست گروه فرقان را به مسجد قبا نزدیک کند و آن هم حضور مرحوم حاج تقی حاج طرخانی در هیئت امناء مسجد قبا بود که انسان وارسته و حقیقتاً ایثارگری بود .

ایشان هر چند تحصیلات حوزوی و دینی یا دانشگاهی نداشت ، اما یک بازاری متدین و مبارز بود و به هر جمعیت و گروهی که احساس می کرد در راستای مبارزات اسلامی حرکت می کند ، کمک مالی می کرد . از جمله این گروها که به مرحوم آقای حاج طرخانی نزدیک شده بودند ، گروه فرقان بود .

ما بعدها متوجه شدیم که منبع اصلی تأمین هزینه های گروه فرقان ، مرحوم حاج طرخانی بوده و این جریان البته تا قبل از شهادت مرحوم آقای مطهری و ترور آقای هاشمی رفسنجانی که ماهیت گروه فرقان آشکار شد ، ادامه داشت ، از آن پس مرحوم حاج طرخانی کمک های خود را به این گروه قطع کرد و همین هم موجب شد که گروه فرقان ایشان را به شهادت رساند .

این شهید بزرگوار از پشتوانه های مالی مسجد قبا و عضو هیئت امنای آن بود و میزان مسئولیت و تعهد مالی که ایشان به عهده گرفت ، شاید بیش از سایر اعضا بود . این مسئله تنها چیزی بود که گروه فرقان را به مسجد قبا پیوند می زد .

در آن شب ها جمعیت های چند ده هزار نفری در مسجد قبا و اطراف آن جمع می شدند و هم زمان با اعلامیه ها و جزواتی که پخش می شد ، بعضی کتاب ها هم بودند که روی آنها با خط قرمز نوشته شده بود " فرقان " و با استنسیل تکثیر شده بودند .

ما جزوه ها را در دست مردم می دیدیم که خیلی هم جلب توجه می کرد ، مرحوم پدر ممنوع المنبر بود و حق سخنرانی نداشت ، ولی گاهی اوقات به عنوان تذکر ، چند کلمه ای صحبت می کرد . در چندین مورد ایشان فرمودند که آن جزواتی که با رنگ قرمز روی جلدش نامی نوشتته شده ، مورد تأیید ما نیست . ایشان نام فرقان را هم ذکر نمی کرد که تبلیغ نشود و به اشاراتی می گذشت .

./ ظاهراً شهید مفتح با خود گودرزی هم صحبت کرده و دیده بودند که سواد درستی ندارد ، شما از این موضوع چه اطلاعی دارید ؟

_ من این مطلب را از اخوی آقا مهدی شنیدم و جزئیات آن را نمی دانم . ظاهراً این اتفاق در منزل شهید حاج طرخانی پیش آمده بوده ، آقا مهدی نقل می کند حاج طرخانی شیخ اکبر گودرزی را به عنوان طلبه ای علاقمند و مبارز بته پدرم معرفی می کند و از پدرم می خواهد که به او در مسجد قبا امکان فعالیت بدهند .

پدر در جلسه ای با گودرزی صحبت می کنند و از تحصیلات و سابقه او می پرسند و مشخص می شود که او سوادی ندارد و لذا با خواهش مرحوم حاج طرخانی موافقت نمی کنند . تفصیلات بیشتر را از آقا مهدی جویا شوید .

./ شواهد نشان می دهند حساسیتی که فرقانی ها نسبت به شهید مطهری داشتند ، در مورد شهید مفتح نداشتند . چون یکی از دلایل مخالفت فرقانی ها با شهید مطهری ، مواجهه جدی و قاطع ایشان با برخی از آرای دکتر شریعتی بود ، در حالی که شهید مفتح به آن شکل وارد ماجرا نشدند و معتقد بودند که نباید به آن شیوه با دکتر شریعتی مواجه شد . این عده معتقدند نفس بیرون کردن فرقانی ها از مسجد قبا باعث شد که شهید مفتح در لیست ترور فرقان قرار بگیرد ، نظر شما در این مورد چیست ؟

_ این که نحوه برخورد شهید مطهری با شهید مفتح در مورد دکتر شریعتی تفاوت داشت ، کاملاً روشن است ، یعنی شیوه برخورد شهید مطهری با آرای دکتر شریعتی موافق با برخورد شهید مفتح و شهید بهشتی و شاید بشود گفت با دیدگاه قاطبه افراد محوری نهضت نبود .

بعد از درگذشت دکتر شریعتی ، مرحوم آقای مطهری نامه ای به امام می نویسد و وقتی امام به مناسبت شهادت حاج آقا مصطفی در نجف صحبت می کنند . مضامین سخنرانی ایشان با مضامین این نامه شهید مطهری که بعدها چاپ شد ، تطبیق دارد ، گویی این سخنرانی در واقع نگاهی به نامه آقای مطهری دارد .

می دانید که امام به آن نامه آقای مطهری پاسخ مکتوبی ندادند ، ولی وقتی انسان به این سخنرانی دقت می کند ، می تواند پاسخ بسیاری از نکات مورد اشاره مرحوم آقای مطهری را در آن بیاید . در آنجا مرحوم امام برخوردهای شدیدی را که از سوی بعضی از روحانیون با شخصیت و آراء دکتر شریعتی می شد، قبول ندارند .

مضمون سخنان امام در آن سخنرانی به این شکل است که در ابتدا می گویند : " من از روشنفکران گلایه دارم ." و بعد مسائلی را مطرح می کنند که همه آنها اشاره به آراء دکتر شریعتی و مخصوصاً سخنان وی در مورد مرحوم شیخ بهایی و علامه مجلسی است .

امام از این طرف هم می گویند که " من از روحانیون گله دارم " و می فرمایند : " چرا این نکته را در نظر نمی گیرند که این روشنفکرانی که مبارزه می کنند ، علاقمند به سرنوشت کشور هستند و دین دارند . ممکن است بعضی از مسائل تاریخی از جمله نقش مرحوم علامه مجلسی را ندانند ، ما هم خیلی چیزها را نمی دانیم ، بهتر است با یکدیگر بنشینید و صحبت کنید . شما بالای منبر به آنها توهین نکنید ، آخر فحش دادن هم شده کار ؟! "

مشی امام این بود که همیشه سعی می کرد در نزاع هایی که حالت انحراف از جریان اصلی نهضت را داشت ، ورود پیدا نکنند ، لذا در قضیه دکتر شریعتی هم نه قبل و نه بعد از انقلاب وارد نشدند .

در قضیه شهید جاوید ، هم همین طور . بعد از انقلاب هم امام در یک سخنرانی در قم گفتند که رژیم شاه هر چند وقت یک بار می خواست ما را به شکلی مشغول و از مسیر اصلی منحرف کند و شهید جاوید را مثال زدند و گمانم اشاره ای هم به دکتر شریعتی داشتند .

به نظر می رسد موضع گیری های شهید مفتح و شهید بهشتی و برخی دیگر از شخصیت های محوری نهضت هم بر همین اساس بود و آنها با آثار و افکار دکتر شریعتی برخورد چندان صریحی نمی کردند . کتابی تحت عنوان " شریعتی ، جستجوگری در مسیر شدن " از شهید بهشتی چاپ شده که حاصل چند سخنرانی ایشان است .

ایشان در این کتاب صریحاً اظهار می کنند که " من با مرحوم شریعتی جلساتی داشتم و ایشان از ما گله می کرد که وقتی من چنین جایگاهی در بین نسل جوان دانشگاهی پیدا کرده ام و می توانم حرف بزنم و حرفم از سوی جوانان شینده می شود ، چرا شما نمی آیید به من کمک و راهنمایی و در برخی از زمینه ها همکاری کنید ؟ چرا اشتباهاتم را متذکر نمی شوید ؟ "

به هر حال تفکر شهید مفتح و شهید بهشتی به این شکل بود که ما نباید جوانانی را که جذب دکتر شریعتی شده اند ، برهانیم . اینها بیشتر به جذب می اندیشیدند تا به دفع و این تفاوت عملکرد شهید مطهری با شهید مفتح و شهید بهشتی و برخی بزرگان دیگر بود .

و اما این که گفته شد که فرقان در مسجد قبا پایگاه داشت و بعد اخراج شد ، من این نظر را قبول ندرام . این صحبتی هم که یکی از آقایان مطرح کرده بود که شهید مطهری این را به شهید مفتح گفت و بعد ایشان فرقانی ها را بیرو کرد و این عامل ترور شهید مفتح شد ، درست نیست .

و وقتی با اخوی و سایر افراد باسابقه مسجد قبا هم صحبت کردم ، اصلاً این مطلب را تأیید نکردند و گفتند که فرقان هیچگاه جایگاهی در مسجد قبا نداشت که اخراج شدن شان از آنجا باعث کینه به دل گرفتن از شهید مفتح بشود .

اینها هم مثل دیگران حضور داشتند ، البته صحیح است که عمده کسانی که به مسجد قبا می آمدند طرفدار دکتر شریعتی بودند ، کما این که اکثریت افراد جامعه دارای چنین نظری بودند و در تظاهرات انقلاب نیز بعد از عکس امام ، بیشترین عکسی که به دست مردم بود ، مربوط به دکتر شریعتی بود .

ولی آیا می توان گفت که طرفداری از دکتر شریعتی به معنای طرفداری از فرقان و ضدیت با روحانیت بود ؟ خیر ، بلکه به جرأت می توان ادعا کرد تمامی ایشان کسانی بودند که هم مرحوم شریعتی و هم روحانیت را قبول داشتند . البته در همان ایام افرادی در مسجد قبا بودند که به خود شهید مفتح نیز اعتقادی نداشتند ، ولی اینان انگشت شمار بوده و هیچ زمان در امور مسجد نقش مؤثری نداشتند .

به هر حال به یقین فرقانی ها در مسجد قبا تریبون و حضور رسمی نداشند که اخراج آنها موجب ترور شهید مفتح شده باشد . اتفاقاً این سؤالی بود که در دادگاه از فرقانی ها هم پرسیده شد .

از آنها پرسیدند : " شما که ادعا می کنید می خواستید مخالفین دکتر شریعتی را بکشید ، مگر آقای مفتح با شریعتی مشکلی داشت ؟ مگر آقای هاشمی رفسنجانی با شریعتی مشکلی داشت ؟ مگر شهید عراقی و شهید قاضی طباطبایی با شریعتی مشکلی داشتند که آنها را به شهادت رساندید ؟ اگر شما می خواستید مخالفین شریعتی را بکشید ، چرا به سراغ مخالفین مارک دار شریعتی و کسانی که علناً به او توهین می کردند ، نرفتید ؟ " و آنها از جواب باز می ماندند .

./ در زمینه نگرانی از تفاسیر مارکسیستی از قرآن و نیز حساسیت نسبت به حفظ اصالت دینی نهضت ، مشترکات شهید مطهری و شهید مفتح بیش از دیگران بود ، مخصوصاً در یکی دو سال منتهی به پیروزی انقلاب ، این نگرانی بیشتر هم شده بود . حساسیت این دو تن نسبت به تفسیرهای گروه فرقان و نیز افرادی که این گروه تحت تأثیر تفاسیر آنها بودند ، تا چه حد موجبات شهادت آنها را فراهم آورد ؟

_ افکار شهید مطهری و شهید مفتح در زمینه های گوناگون مشترکات زیادی داشت ، اما این به معنای اختلاف عمیق با دیگران نبود ، این که حساسیت نسبت به تفاسیر غلط درباره احکام دینی و آیات قرآنی در شهید مطهری و شهید مفتح بیشتر از دیگر بزرگان نهضت بود ، من نمی توانم داوری کنم .

من در این حد می توانم این حرف را تأیید کنم که شهید مطهری و شهید مفتح حساسیت بسیار زیادی داشتند و البته طبیعی بود کسانی که قصد داشتند با ارائه تفسیرهای انحرافی از قرآن و مبانی دینی، مذهبی انحرافی را پیش پای جوانان بگذارند، اعم از این که انگیزه های دنیوی داشتند یا اندیشه های خودشان انحرافی بود ، کینه افرادی را که با آنها مقابله فکری می کردند به دل می گرفتند .

شهید مفتح در مورد انحرافاتی که در جریان انقلاب پدید می آمد ، خیلی حساس بودند . در اواخر رژیم پهلوی که رژیم آنقدرها قدرت نداشت که سختگیری و اعمال فشار سابق را داشته باشد و بتواند مانع سخنرانی شهید مفتح بشود ، ایشان احساس کردند انحرافی دارد شکل می گیرد و آن این که جبهه ملی بالای اعلامیه هایش می نویسد : " هدف ما حاکمیت ملی است ! "

این گروه روی حاکمیت ملی بسیار تأکید می کرد . شهید مفتح در سخنرانی هایشان تأکید می کردند که هدف ما حکومت اسلامی است و ویژگی های حکومت اسلامی را بر می شمردند و توضیح می دادند که حاکمیت ملی در جامعه ما در سایه حکومت اسلامی قابل تحقق است .

این قضیه به دو سه ماه قبل از پیروزی انقلاب بر می گردد که همه در گرماگرم انقلاب بودند و شاید چندان متوجه این امور نبودند ، ولی شهید مفتح حساسیت به خرج دادند و سلسله بحث های حکومت اسلامی را در مسجد قبا شروع کردند که ناظر بر همین حساسیت ایشان بود .

یادم هست که یک بار در مسجد قبا پیرمردی در اواسط سخنرانی شهید مفتح بلند شد و با شور و هیجان اعتراض کرد که شما چرا این قدر بر حکومت اسلامی اصرار دارید و خودش روی حکومت ملی پافشاری کرد ! پدرم با ملاطفت با او صحبت و او را آرام کردند و به سخنرانی شان ادامه دادند .

بعد از سخنرانی من از پدر پرسیدم که قضیه چه بود ؟ گفتند : " من این فرد را می شناسم ، آدم خوبی است ، ولی به جبهه ملی علاقه دارد و می گوید نباید این قدر روی اسلامیت حکومتی که قرار است سر کار بیاید تکیه کرد . "

می خواهم عرض کنم که ایشان تا این حد روی این مسئله حساسیت داشتند که به محض آن که احساس کردند انحرافی شکل گرفته ، موضع گیری و سخنرانی کردند که هدف ما همان گونه که از اسلام و قرآن بر می آید ، تشکیل حکومت اسلامی است .

طبیعی است که در پی ابراز این سنخ دقت نظرها ، افرادی کنیه شهید مفتح را به دل می گرفتند . خاطرم هست که در نماز عید فطر سال 57 در تپه های قیطریه ، شهید مفتح در خطبه نماز بسیار بر روی لزوم وجود رهبری واحد در انقلاب تکیه کردند . این تأکید بر وحدت رهبری در آن زمان بر بسیاری از افراد گران آمد .

ما در منزل از سویی شاهد تلفن های متعدد از سوی پاره ای بزرگان نهضت بودیم و از سوی دیگر تماس های بعضاً تهدیدآمیز از سوی مرتبطان با علاقمندان به شخصیت های روحانی دیگر که از شهید مفتح می خواستند مسئله وحدت رهبری پس گرفته شود و آن شخصیت ها نیز در حد و اندازه امام مطرح گردند که البته شهید مفتح بر نظر خود در مورد رهبری واحد حضرت امام تأکید و استدلال می کردند .

./ تهدیدهای گروه فرقان نسبت به شهید مفتح از چه مقطعی آغاز شد و به چه شیوه هایی صورت می گرفت ؟

_ این تهدیدها از اوایل پیروزی انقلاب وجود داشت ، ولی تا قبل از شهادت مرحوم آقای مطهری چندان جدی تلقی نمی شد . بعد از شهادت ایشان عده ای از جوانان علاقمند به انقلاب و شهید مفتح آمدند و در واقع خودشان را به ایشان تحمیل کردند و گفتند شما متعلق به خودتان نیستید ، متعلق به انقلاب هستید و باید از شما محافظت شود .

به منزل ما هم تلفن های زیادی می شد و مردم با ما و حتی با خود شهید مفتح دعوا می کردند که شما چرا مراقب خودتان نیستید ؟ با ما هم دعوا می کردند که چرا ایشان را مجبور نمی کنید که از خودشان مراقبت کنند ؟ بعد از شهادت مرحوم مطهری عده ای از جوانان قلهک (که منزل ما در آنجا بود) آمدند و حفاظت از ایشان را داوطلبانه و با اصرار به عهده گرفتند .

ایشان سرانجام به خاطر این اصرارها قبول کردند ، اما به هیچوجه اجازه ندادند پاسدارهایشان بیشتر از دو نفر باشند . حتی اصرار بود برای ایشان اسکورت بگذارند که نپذیرفتند . این شیوه ها را نمی پسندیدند و می گفتند " با پاسدار و ماشین ضد گلوله رفت و آمد کردن ، ما را از مردم جدا می کند و برای من عذاب آور است ."

این قضیه گذشت تا مسئله ترور آقای هاشمی رفسنجانی پیش آمد ، پدرم به آقای رفسنجانی سر می زدند و پیگیر روند درمان ایشان بودند . یک بار وقتی از بیمارستان برگشتند گفتند : " آقای هاشمی می گوید مسئله ترور جدی است و باید حفاظت را جدی بگیرید ."

تهدیدات به صورت نامه و تلفن و پیغام صورت می گرفت و قضیه ترور نه تنها برای خود شهید مفتح که برای ما هم بسیار عادی شده بود ، یک کلت هم به ایشان داده بودند که از خود مراقبت کنند ، اما ایشان آن را همیشه از خودشان دور می کردند !

یک بار دیدیم که ایشان کلت را از قنداق آن گرفته اند و می خواهند آن را بالای یخچال بگذارند! ما آن موقع بچه بودیم و به این کار پدرمان خندیدیم ، ایشان گفتند : " چرا می خندید ؟ خیال می کنید بلد نیستم با آن تیراندازی کنم ؟ بلدم و با آن تیراندازی هم کرده ام ، ولی از این ابزار آدم کشی بدم می آید ! "

آن روزها فضای انقلاب و آموزش نظامی و اینگونه مسائل بود و ما هم نوجوان بودیم و علاقه داشتیم در این باره چیزهایی بدانیم . خود شهید مفتح نیز پیش از فرمان امام به تشکیل نیروی بسیج ، دستور تشکیل گروه آموزش نظامی جوانان در منطقه قلهک تحت نظر تعدادی از پاسداران خودشان را داده بودند که من و برادرم نیز در این برنامه آموزشی نظامی شرکت می کردیم .

ولی ایشان می خواستند با شکل برخوردشان با اسلحه ، به ما بفهمانند که از سلاح و ابزار آدم کشی منزجرند و اسلحه را همراه خود نمی بردند . ضاربین هم دقیقاً متوجه این نکته بودند که اگر پاسدارها را بزنند ، شهید مفتح برای دفاع از خود اسلحه ندارند .

ایشان به مسائل امنیتی زیاد توجه نمی کردند ، از دوران طلبگی با دوستان شان در قم از جمله آیت الله مکارم و آیت الله سبحانی هر روز بعد از نماز صبح پیاده روی می کردند و این همواره عادت ایشان بود .

بعد از انقلاب هم ایشان همچنان خود را ملتزم می دانستند که هر گاه فرصت می یابند این پیاده روی بعد از نماز صبح را انجام بدهند و در کوچه های اطراف منزل ، قدم می زدند . پاسدارها گاهی متوجه می شدند و دنبال ایشان می رفتند.

شهید مفتح از این کته محافظین نمی گذاشتند مردم به ایشان نزدیک شوند ، بسیار معذب  بودند . خاطرم هست که هفته قبل از شهادت ، آقای مرتضایی فر با ایشان تلفنی صحبت  می کرد و از ایشان می خواست که در نماز جمعه شرکت کنند ، گفتند :

" من خیلی علاقه دارم به نماز جمعه بیایم ، ولی وقتی مردم می خواهند به من نزدیک شوند ، ابراز علاقه و صحبت کنند ، محافظین نمی گذارند و مردم اذیت می شوند . من تحمل ندارم ببینم مردمی که می خواهند بیایند و ابراز علاقه کنند ، ناراحت شوند ، به همین دلیل از این کار چشم پوشی می کنم ."

./ بعد از انقلاب با وجود دغدغه ها و مشغله های فراوانی که ایشان داشتند ، چه شدکه مسجد قبا را ترک نکردند ؟

_ ایشان معتقد بودند که مسجد پایگاه انقلاب است و نباید آن را از دست بدهیم . چند سال قل به مناسبتی همه اوراق و مدارکی را که از شهید مفتح باقی مانده است ، بررسی می کردم و این سند را دیدم که ایشان در همان ماههای اولیه بعد از انقلاب ، برای ساماندهی به امور مساجد اقدام کردند . با وجود اشتغالاتی که داشتند ، از این امر غفلت نمی کردند و غیر از حفظ و تقویت مسجد قبا ، در فکر تقویت و ساماندهی مساجد سراسر کشور هم بودند .

گاهی اوقات پیدا کردن ایشان در طول روز برای ما مشکل بود ، اما می دانستیم موقع نماز مغرب و عشاء هر جا که باشند خود را به مسجد قبا می رسانند و برای خود ما که خانواده شان بودیم ، جای مطمئنی که بتوانیم ایشان را پیدا کنیم ، مسجد قبا و در حوالی نماز مغرب و عشاء بود . این به خاطر تأکید فراوان خود ایشان به حفظ مساجد و نیز محوریت مسجد قبا بود .

./ خاطرات شما از نحوه اطلاع ایشان از ترورهای فرقان می تواند جالب باشد، به عنوان نمونه با توجه به دوستی و صمیمیتی که با شهید مطهری داشتند ، به تفصیفل بفرمایید که چگونه از ترور شهید مطهری مطلع شدند و خاطرات شما از مراسم تشییع و یادبود ایشان چیست ؟

_ مدتی بود که بدون اطلاع پدرم شب ها تلفن را قطع می کردیم تا ایشان زمانی برای استراحت داشته باشند . با توجه به کثرت مراجعات به پدرم و انبوهی مسائل ابتدای انقلاب ، ما این مسئله را ضروری می دانستیم ، اگر چه همیشه با اعتراض ایشان مواجه بودیم .

صبح روز 12 اردیبهشت ، من داشتم با گوشی به رادیو گوش می دادم و اخبار ساعت 6 صبح را می شنیدم . خواهرم دبیرستانی بود و داشت در آشپزخانه صبحانه می خورد که به مدرسه برود ، ناگهان در اخبار ساعت 6 رادیو گفت : " استاد مطهری را به شهادت رساندند ."

من احتمال میدادم پدرم به پیاده روی رفته و بقیه افراد خانه خواب باشند و به خواهرم با صدای آرام گفتم : " آقای مطهری را کشتند ."

ناگهان دیدم که افراد خانواده از اتاق هایشان بیرون ریختند و پدر و مادرم سراسیمه به آشپزخانه آمدند و پرسیدند چه شده ؟

من همان طوری که گوشی به گوشم بود حرف های گوینده اخبار را تکرار می کردم که " آقای مطهری دیشب منزل دکتر سحابی ببوده و بعد که بیرون می آیند ، در کوچه ایشان را ترور  می کنند ... " نهایتاً گوشی را از رادیو جدا کردم تا خودشان بشنوند و جمله آخر را از خود رادیو شنیدند که " مسئولیت ترور استاد مطهری را گروه فرقان به عهده گرفت."

ناگهان چهره پدرم شدیداً در هم رفت و به طبقه خودشان رفتند که کتابخانه و محل جلسات شان بود و نیم ساعتی آنجا بودند . نمی دانم در آنجا ارتباط تلفنی با کسی داشتند یا نه ، چون ما طبقه بالا بودیم .

وقتی برگشتند ، دیدیم که چشم هایشان از گریه سرخ شده است ، به اخوی گفتند مرا به منزل آقای مطهری برسان . برادرم ایشان را به منزل آقای مطهری برد ، از برنامه ریزی برای تشییع و مراسم بعدی ، شخصاً اطلاعات یا خاطره ای ندارم .

ارتباط شهید مفتح با شهید مطهری بسیار صمیمی و نزدیک بود . روز قبل از شهادت آقای مطهری ، من موقعی که از مدرسه به منزل برگشتم ، بوی عطر ایشان را در منزل مان استشمام کردم . شهید مطهری از عطر خاصی استفاده می کردند که برای ما بسیار شناخته شده بود .

به مادرم گفتم بوی عطر آقای مطهری می آید . مادرم گفتند : آقای مطهری برای ناهار اینجا بودند . ارتباط این دو بسیار نزدیک و صمیمانه بود و لذا شهادت ایشان برای مرحوم پدرم بسیار سنگین بود و کاملاً حالت انکسار و شکستگی در ایشان مشاهده می شد .

./ دو مورد دیگری که از دوستان شهید و ابواب جمعی مسجد قبا بودند ، یکی مرحوم آقای حاج طرخانی و دیگری شهید عراقی بودند ، آیا از واکنش شهید مفتح نسبت به ترور این دو خاطره ای دارید ؟

_ راجع به برخورد شهید مفتح با شهادت مرحوم حاج طرخانی الان چیز خاصی به یادم نمی آید ، اما راجع به شهادت مرحوم آقای عراقی خاطرم هست که خیلی متأثر بودند و می گفتند که شهید عراقی وجود ارزشمند و آدم بزرگی بود و می توانست برای انقلاب و نهضت بسیار مفید باشد .

./ ظاهراً موضوع ترور آقای هاشمی رفسنجانی را ابتدا به خانواده شما خبر دادند ، ماجرا چه بود ؟

_ در شب ترور آیت الله هاشمی ، تلفن زنگ زد و من گوشی را برداشتم ، خانم فاطمه هاشمی بود و با حالت هیجان و ناراحتی و گریه گفت که " هادی آقا ! بابای مرا کشتند ! به پدرت بگو به اینجا پاسدار بفرستند ." و تلفن قطع شد .

دوباره که تلفن زنگ زد من گوشی را به خواهرم دادم و گفتم ببین ایشان چه می گوید . خواهرم صحبت کرد و معلوم شد که ضاربین به منزل آقای هاشمی رفته بودند ، در آن موقع که ایشان صحبت می کرد ، ظاهراً هنوز پیکر زخمی آقای هاشمی را به بیمارستان نبرده بودند .

ما سریع به پدرم اطلاع دادیم و ایشان عده ای از پاسدارها را برای حفاظت از منزل آقای هاشمی فرستادند . بعد هم به بیمارستان شهدای تجریش که آقای هاشمی را در آنجا بستری کرده بودند ، رفتند .

این که اولین جایی که از مسئله ترور آیت الله هاشمی مطلع می شود منزل ما بود ، امری طبیعی به شمار می رفت ، زیرا علاوه بر رابطه و دوستی خانوادگی ما با خانواده آقای هاشمی ، درآن زمان مرکزیت و محوریت بسیاری از کارها منزل ما بود . حتی بسیاری از اعلامیه های امام را در سال 57 ابتدا ما دریافت می کردیم و بعد از طریق افراد فعال مانند گروه فجر اسلام در سطح کشور منتشر می شد .

مشخصاً یادم هست در 26 دی سال 57 ، موقعی که شاه فرار کرد ، مرحوم حاج احمد آقا از پاریس با منزل ما تماس گرفتند و اعلامیه امام به مناسبت فرار شاه را از آن طرف خواندند و من نوشتم . اعلامیه طولانی بود و ایشان در اواسط آن خسته شدند و اعلامیه را دادند کس دیگر خواند . من هم یادداشت کردن بقیه مطلب را به برادرم واگذار کردم ، لذا در بسیاری از موارد اولین جایی که از این گونه مطالب باخبر می شد ، منزل ما بود .

./ طبعاً سؤال بعدی ما پرسش از خاطرات شما درباره جریان ترور شهید مفتح است .

_ روز شهادت ایشان من در مدرسه بودم ، در کلاس دوم راهنمایی درس می خواندم . شاید ساعت حدود 10 بود که مدیر مدرسه مرا به اتاق خود خواست و گفت : " اینجا بنشین ، من می آیم ." مدت زیادی آنجا نشستم و یکی دو ساعتی گذشت . معلم ریاضی ما آمد که پلی کپی هایی را بردارد و از من پرسید : " چرا اینجا نشسته ای ؟ "

گفتم : " نمی دانم ، آقای کاشانی گفتند اینجا بنشینم ." گفت : " شاید مربوط به قضیه ترور بوده ! البته پدرت طوری شان نشده و فقط پاسدارهایشان زخمی شده اند ." این را گفت و رفت .

بعدها فکر کردم شاید ایشان به این ترتیب می خواسته ذهن مرا آماده کند ، شاید هم در این فاصله می خواستند مطمئن شوند که آیا واقعاً پدرم را که به بیمارستان رسانده اند ، چقدر احتمال زنده ماندن شان هست ، ولی وقتی شهادت شان محرز شد ، مدیرمان آمد و نشست و با من مفصل صحبت کرد .

قرار شد با معلم مان به محل شهادت ایشان یعنی به دانشکده الهیات و بعد هم به بیمارستان امیر اعلم برویم ، ولی چون جلوی بیمارستان جمعیت زیادی جمع شدته بود و امکان داخل رفتن نبود ، نشد که به بیمارستان برویم ، اما به دانشکده الهیات رفتیم و خون هایی که بر زمین ریخته شده بود و جای گلوله ها را روی دیوارها دیدیم .

به منزل که برگشتیم وقت غروب بود و عده زیادی از بزرگان و نیز مردم آمده بودند و جمعیت زیادی جمع شده بودند و عزاداری می کردند ، داخل اتاق ها و هال منزل هم مسئولین شورای انقلاب و سران کشور حضور داشتند .

نحوه اطلاع ما از شهادت ایشان به این نحو بود ، ولی این اتفاق برای ما چندان غیر منتظره نبود . من یادم هست روز 13 آبان که راهپیمایی بود و عده ای از دانشجویان لانه جاسوسی را تسخیر کردند ، من و چند تن از دوستانم برای شرکت در راهپیمایی رفته بودیم . پدرم برای کارهایی به لبنان رفته بودند ، چون بعد از مفقود شدن امام موسی صدر ، بسیاری از امور مربوط به شیعیان لبنان را شهید مفتح مدیریت می کردند .

در اینجا بد نیست به این نکته اشاره کنم که بعد از انقلاب تقریباً شاید هر دو هفته یک بار شهید چمران ، شهید محمد منتظری و شهید مهدی شمس الدین به منزل ما می آمدند ، چون اختلافاتی بین شهید محمد منتظری و جناح امام موسی صدر در لبنان وجود داشت ، ولی هر دو جناح ، شهید مفتح را قبول داشتند ، یعنی هم شهید چمران و شیخ شمس الدین که از جناح امام موسی صدر بودند و هم شهید منتظری و هر دو سه هفته یک بار در منزل ما جمع می شدند .

پدرم در آبان سال 58 در لبنان بودند و البته این مسئله محرمانه بود و کسی مطلع نبود ، به هر حال در آن راهپیمایی یکی از رفقای ما آمد و گفت : " شنیدی که پدرت را ترور کرده اند ؟ " من چون می دانستم ایشان لبنان هستند ، با خونسردی گفتم : " عجب ! " این برخورد من خیلی برای او عجیب بود . پرسید : " چطور تو این طور برخورد می کنی ؟ " گفتم : " برای این که شنیدن این خبر برای ما چندان عجیب نیست ."

البته این آرامشی که داشتم به خاطر این بود که می دانستم ایشان در لبنان هستند و خبر دورغ است ، ولی در عین حال با شرایطی که در آن زمان بود ، آمادگی این را داشتیم که به ما خبر ترور شخصیت ها و همین طور پدرمان را بدهند .

البته بعدها که پدرم از لبنان برگشتند ، من به دوستم گفتم که آن روز که این حرف را به من زدی و من خیلی عادی برخورد کردم به خاطر این بود که می دانستم ایشان در ایران نیستند و این خبر دروغ است ، ولی واقعیتش این است که اگر هم این اتفاق پیش بیاید ، برای ما خیلی دور از ذهن نیست که متأسفانه یک ماه بعد ، این قضیه اتفاق افتاد .

./ میزان شناخت ضاربین شهید مفتح از ایشان هم محل سؤال است ، بعضی ها معتقدند این که ضاربین توانسته بودند به راحتی وارد دانشگاه شوند و ایشان را ترور کنند ، نشان دهنده آن است که حتی محافظین شهید مفتح هم اینها را می شناختند . بر حسب آنچه که شما می دانید ، میزان آشنایی ضاربین با شهید مفتح در چه حد بود که حساسیت پاسدارها را برنیانگیخت و توانستند راحت وارد دانشکده الهیات شوند ؟

_ بالای 80 – 70 درصد فرقانی ها بچه های محله قلهک بودند . اکبر گودرزی وقتی دید نمی تواند در مسجد قبا جلسات خود را برگزار کند به مسجد خمسه قلهک می رود و آنجا را محل جلسات خود قرار می دهد . افرادی هم که پای صحبت هایش می نشستند ، اغلب بچه های قلهک بودند .

آن روزها هم اوج جلسات و سخنرانی ها و مجالس بود و صحبت های گودرزی هم که جوان پسند بود و جذبش می شدند . کمال یاسینی ، قاتل شهید مفتح ، مسئول کتابخانه مسجد اعظم قلهک بود . یکی از اعضای تیم ترور که الان اسمش یادم نیست ، با شهید جواد بهمنی که از پاسداران شهید مفتح بود ، هم محله و مدتی همکار بودند .

محمود کشانی هم که راننده ماشین بود ، در قلهک زندی می کرد . او بعد از ترور شهید مفتح در میان عزاداران به منزل ما می آمده و عزاداری می کرده است تا ببیند اوضاع و احوال از چه قرار است !

اما این که شناخت متقابلی بین اینها و شهید مفتح وجود داشته باشد ، این طور نبود ، آن زمان وارد دانشگاه شدن هیچ مانعی نداشت ، الان این طور شده که کارت دانشجویی می خواهند ، ولی آن زمان این طور نبود و به راحتی می شد وارد دانشگاه شد .

اینها وارد دانشگاه شده و منتظر ایستاده بودند و وقتی ماشین شهید مفتح آمده بود ، دست به اقدام زده بودند . در آن زمان ممنوعیتی برای ورود به دانشگاه وجود نداشت که آشنایی ضرورتی داشته باشد .

./ آیا با گودرزی و سپس قاتلین شهید مفتح برخوردی داشتید و در دادگاه آنان چه گذشت ؟

_ از تعقیب آنها فقط اطلاعات کلی داشتیم و می دانستیم که قضیه در حال پیگیری است و خانه های تیمی آنها یکی یکی کشف می شوند . دستگیری آنها قبل از چهلم شهید مفتح انجام شد ، ما در دادگاه حضور پیدا می کردیم و غیر از اکبر گودرزی ، همه برگشته بودند و به غلط بودن افکار و ایده هایشان اذعان داشتند .

مرحوم آقای لاجوردی خیلی با اینها دوست بود و با محبت و مدارا با آنها رفتار می کرد . آقای ناطق نوری و آقای معادیخواه و شهید لاجوردی یک طرف دادگاه می نشستند و متهمین هم در طرف دیگر . من در جلساتی که مربوط به محاکمه قاتلین شهید مفتح بود و همین طور در دادگاهی که مربوط به محاکمه اکبر گودرزی بود ، شرکت داشتم .

چیزی که بیشتر به یادم می آید و برایم چشمگیر بود ، حالت توبه و پشیمانی اکثر آنها بود ، البته غیر از اکبر گودرزی که مصمم روی اعتقادات خودش ایستاده بود !

این سؤال از او شد که شمائی که به عنوان ضدیت با مرحوم شریعتی دست به این ترورها زدید ، چرا افراد مارک دار ضد شریعتی را ترور نکردید و چرا به سراغ شهید مفتح ، آقای هاشمی رفسنجانی و شهید قاضی طباطبایی رفتید ؟ او در پاسخ به این سؤال باز ماند .

البته یک کمی شلوغ کرد ، ولی پاسخ قانع کننده ای نداشت . من هم کلاس دوم راهنمایی بودم و التهاب روحی پس از شهادت پدرم هم بر من مستولی بود ، چون از شهادت ایشان هم مدت کمی گذشته بود ، لذا جزئیات بیشتری در ذهنم نمانده است .


    • هیچ نظری یافت نشد

    نظر خود را اضافه کنید

    0
    https://www.habilian.ir/fa/index.php?option=com_komento&controller=captcha&captcha-id=9503634&tmpl=component
    نظر شما به دست مدیر خواهد رسید

    مطالب پربازدید سایت

    دانش‌ آموز بسیجی

    شهید جعفر کلهری

    در یادواره شهید هاشمی‌نژاد بیان شد

    شهید هاشمی‌نژاد مبارزی کامل و جامع بود

    شورش مسلحانه منافقین در 5مهر1360

    شورش کور

    مهدی عسکری؛ بنیاد هابیلیان

    خیانت منافقین در دفاع مقدس

    دکتر کبری صالحی‌جاوید؛ بنیاد هابیلیان

    فراز و فرود روابط گروهک منافقین با عراق

    سیدمحمدجواد هاشمی‌نژاد، روزنامه فرهیختگان

    منافقین و اسرای جنگی ایران

    محمدصادق کوشکی از دلایل ناکامی شورش 5 مهر 60 می‌گوید

    افتادن نقاب از چهره منافقین

    گفت‌وگوی قدس با فرزند شهید هاشمی‌نژاد

    دغدغه‌اش پاسخگویی به تحیر فکری جوانان بود

    واکنش رئیس قوه قضاییه ایران به یا‌وه‌گویی ترامپ

    سردار ‌سلیمانی قهرمان مبارزه با تروریسم بود

    جدیدترین مطالب

    گفتگو با مصطفی امینی‌خواه درباره کتاب «مناظره دکتر و پیر»

    متفکرِ غریب

    روزنامه شهرآرا

    سید حبیب واعظ

    گفت‌وگوی قدس با فرزند شهید هاشمی‌نژاد

    دغدغه‌اش پاسخگویی به تحیر فکری جوانان بود

    دکتر سیده عذرا هاشمی‌‌نژاد، روزنامه صبح نو

    روشنگر جریان نفاق

    سیدمحمدجواد هاشمی‌نژاد، دبیرکل بنیاد هابیلیان

    از محکومیت رژیم بعثی تا تلاش برای حضور در جبهه‌ها

    برشی از خاطرات حجت‌الاسلام علی‌اکبر مهدوی خراسانی

    شهیدی که بخواب مادرش آمد و توطئه منافقین را خنثی کرد

    مهر 1359
    شنبه1 شنبه2 شنبه3 شنبه4 شنبه5 شنبهجمعه