اعمال تحریمها و حمله به مراکز علمی ایران توسط آمریکا، جنایت علیه بشریت یا حقوق بشر است، زیرا حق توسعه علمی براساس ماده ۱۵ میثاق اقتصادی-اجتماعی و حق آموزش را نقض میکند.
واقعیت تلخ و مستمر تجاوز آمریکا علیه ارکان پیشرفت علمی و فکری ملت ایران که در سالهای اخیر با همدستی رژیم صهیونیستی صورت گرفته است، بخشی از سیاهه طولانی و دیرین دشمنی آنها با مردم و کشور ایران است؛ این جنایت، نه یک اقدام پراکنده، بلکه بخشی جداییناپذیر از سیاستهای استعماری و ضدبشری آمریکاست که با ادعاهای دروغین ازجمله دفاع از حقوق بشر، سودای متوهمانه ضربه زدن به ظرفیتهای علمی کشورهای مستقل را دنبال میکند.
اعمال تحریمها و حمله به مراکز علمی ایران، جنایت علیه بشریت یا حقوق بشر است، زیرا حق توسعه علمی براساس ماده ۱۵ میثاق اقتصادی-اجتماعی و حق آموزش را نقض میکند؛ آمریکا در حال استفاده سیاسی و ابزارسازی حقوق بشر در زمینههای مختلف ازجمله علمی است.
ریشههای تاریخی جنایت علیه علم ایران
ترور دانشمندان، اعمال تحریمهای ظالمانه و ایجاد موانع فناوری از نخستین روزهای پیروزی انقلاب اسلامی به شکل ویژه در دستور کار آمریکا و همدستانش قرار گرفت؛ آنها با دست زدن به این اقدامها درصدد پیشبرد توهم خاموش کردن چراغ علم و اندیشه در ایران بودند.
ترورهای دهه ۱۳۶۰ مانند شهادت دکتر مصطفی چمران و دیگر نخبگان و سپس ترورهای دانشمندانی مانند شهیدان مصطفی احمدیروشن، داریوش رضایینژاد، مجید شهریاری و دیگران بخشی از این زنجیره جنایتکارانه است.
در عین حال، تحریمهای آمریکا که پس از تسخیر لانه جاسوسی این کشور در ایران آغاز شد، به سرعت به حوزه علم و فناوری گسترش یافت؛ آمریکا در دوران جنگ تحمیلی، با حمایت از صدام، نهتنها سلاح شیمیایی در اختیار رژیم بعث قرار داد، بلکه دسترسی ایران به فناوریهای دفاعی و پزشکی را قطع کرد.
پس از جنگ، بهانهسازیهایی مانند فعالیت هستهای ایران، سبب اعمال تحریمهای شورای امنیت و تحریمهای یکجانبه آمریکا مانند قانون داماتو شدند که فناوریهای دوگانه، تجهیزات آزمایشگاهی، نرمافزارهای علمی و حتی کتاب و نشریات را هدف قرار داد.
پس از خروج آمریکا از توافق برجام در سال ۲۰۱۸، دونالد ترامپ، رئیسجمهور وقت این کشور سیاست «فشار حداکثری» را تشدید کرد؛ این فشارها شامل تحریم مستقیم دانشگاهها و مراکز پژوهشی بود؛ دانشگاههای صنعتی شریف، شهید بهشتی، علم و صنعت و دهها مرکز دیگر به بهانههای واهی در لیست تحریمهای وزارت خزانه داری آمریکا OFAC و اتحادیه اروپا قرار گرفتند؛ این در حالی است که همین دانشگاهها نماد پیشرفت مسالمتآمیز علمی ایران هستند.
آمریکا با چنین اقدامهایی، حق توسعه براساس اعلامیه حقوق بشر و میثاقهای بینالمللی را برای مردم ایران انکار میکند؛ این مصداق «جنایت علیه بشریت» و استفاده ابزاری از شعار حقوق بشر است.
مصادیق جنایت آمریکا علیه علم و دانش در ایران: از سرچشمه تا شریف
الف) سرچشمه: در دهههای اولیه انقلاب، مراکز اولیه مانند پروژههای صنعتی سرچشمه بهعنوان نماد تلاش برای خودکفایی در معادن و صنایع پایه با عدم دسترسی به فناوریهای روز مواجه شدند؛ آمریکا صادرات تجهیزات پیشرفته معدنی، شیمیایی و انرژی را به ایران ممنوع کرد؛ این سیاست در حوزههای نانوتکنولوژی، بیوتکنولوژی و هوافضا ادامه یافت؛ در دهه ۱۳۶۰-۱۳۷۰، تحریمها دسترسی به فناوریهای صنعتی مانند نفت، فولاد، شیمیایی را محدود کرد؛ البته این امر سبب شد ایران به سمت خودکفایی پیش برود.
ب) دهههای ۱۳۸۰-۱۳۹۰: تحریمهای هستهای اعمالشده علیه ایران منجر به ترور دانشمندان و قطع دسترسی به تجهیزات سانتریفیوژ، مواد اولیه و همکاریهای بینالمللی شد؛ موسسه بینالمللی مهندسان برق و الکترونیک IEEE و برخی مجامع علمی غربی همکاری با ایرانیان را محدود کردند؛ بازداشت فارغالتحصیلان دانشگاه صنعتی شریف در سال ۲۰۰۶ در آمریکا که برای شرکت در همایش به این کشور سفر کرده بودند و محدودیتهای بانکی برای خرید کتاب/تجهیزات ازجمله مصادیق جنگ یادشده در این دوره هستند.
ج) حملههای مستقیم به مراکز علمی ایران در ۱۴۰۴-۱۴۰۵: اوج این جنایت در حملههای تجاوزکارانه رژیم صهیونیستی با حمایت و مشارکت آمریکا رخ داد؛ دانشگاه صنعتی شریف هدف قرار گرفت و مرکز فناوری اطلاعات و ارتباطات (CICT)، آزمایشگاهها، مرکز محاسبات و حتی فضای مقدس مسجد دانشگاه بمباران شد؛ در عین حال، بیش از ۳۰ دانشگاه ازجمله بهشتی، علم و صنعت و اصفهان آسیب دیدند و دهها دانشجو، استاد و پژوهشگر شهید یا مجروح شدند.
به گفته کارشناسان و حقوقدانان، این حملهها جنایت جنگی آشکار است؛ حمله به مراکز آموزشی و پژوهشی غیرنظامی، نقض صریح کنوانسیونهای ژنو و پروتکلهای الحاقی است؛ وزیر علوم ایران تاکید کرد که چنین اقدامهایی توسط بازیگران متمدن انجام نمیشود و آمریکا و رژیم صهیونیستی به عصر حجر برگشتهاند.
دانشگاه صنعتی شریف با تربیت هزاران نخبه، تولید مقالات ISI، ثبت پتنت و پیشرفت در زمینههای موشکی، پهپادی، هستهای و پزشکی، نماد اقتدار علمی ایران است؛ از این رو، هدف قرار دادن آن، تلاش ناکام برای توقف جریان علم و خودباوری ملت ایران بود، اما همانند همه توطئههای قبلی، این جنایت هم شکست خورد و دانشگاهها سریعتر به کار بازگشتند.
د) دیگر مصادیق جنگ یادشده عبارتند از:
محدودیت دسترسی به ژورنالها، نرمافزارهای علمی و تجهیزات دقیق.
حملههای سایبری به زیرساختهای علمی مانند استاکسنت.
تحریم مراکز بیوتکنولوژی و نانو برای جلوگیری از پیشرفت ایران در حوزههای حیاتی سلامت و فناوری.
این جنایت بخشی از حقوق بشر آمریکایی است و حقوق بشر آمریکایی با طرح ادعاهای بیاساس بیشترین جنایتها را علیه علم و اندیشه مرتکب شده است؛ این رویکرد، یک ریاکاری آشکار است؛ چراکه آمریکا که در کشورهای تحت نفوذ خود علم را کنترل میکند؛ در حالی که در برابر ایران مستقل، از ابزار نظامی و اقتصادی استفاده میکند.
جنایت علیه دانشگاه صنعتی شریف ادامه همان سیاست «جنگ با علم» است که از عراق و لیبی تا امروز ادامه دارد؛ هدف نهایی، نگه داشتن کشورهای مستقل در عقبماندگی برای سلطه بر منابع و بازارها.
مقاومت علمی ایران و افق آینده
با وجود همه این جنایتها، ایران در رتبهبندیهای جهانی علم ازجمله نانو، سلولهای بنیادی، مهندسی پیشرفت چشمگیری داشته است و دانشگاه صنعتی شریف و دیگر مراکز، با تکیه بر نخبگان داخلی، تحریمها را به فرصت خودکفایی تبدیل کردند.
پس از حملههای ۲۰۲۶ آمریکا به مراکز علمی ایران با حمایت رژیم صهیونیستی، شعار «پساجنگ، نقطه جهش علم» مطرح شد.
این مقاومت نشان میدهد که اراده ملت ایران، قویتر از بمبها و تحریمهای آمریکاست؛ علم در ایران، علم برای صلح، پیشرفت و عدالت است، برخلاف علم غربی که اغلب در خدمت جنگ و سلطه قرار میگیرد.
جنایت علیه اندیشه، علم و فناوری از سرچشمه تا شریف، فصلی سیاه از کارنامه حقوق بشر آمریکایی است؛ از تحریمهای اولیه تا بمباران دانشگاهها در ۲۰۲۶، آمریکا و رژیم صهیونیستی نشان دادند که از هیچ جنایتی برای متوقف کردن پیشرفت ایران فروگذار نمیکنند، اما این تلاشها محکوم به شکست است و ایران همچنان در مسیر تولید علم و تمدنسازی پیش میرود.
منبع: خبرگزاری میزان
