بروز جنگ و تشنج در عراق و کویت در سال 1990 اتفاق افتاد. سالی که صدام حسین در راس حکومت عراق به کویت حمله کرده و این کشور را به تصرف درآورد. دلیل واهی این حمله، بدهی 30 میلیارد دلاری عراق به کویت بود که در جریان هزینه های مربوط به جنگ ایران و عراق و ویرانی اقتصاد عراق، بوجود آمده بود. صدام حسین بر این عقیده بود که چون جنگ ایران و عراق به سود کشورهای عرب حوزه خلیج فارس بوده است، دولت های عربی مربوطه می بایست این بدهی را به عراق ببخشند. اما کویت نپذیرفت و تنش و جنگ بین این دو کشور بالا گرفت.
صدام حسین به عنوان سردمدار عراق با حمله به کویت و ضمیمه کردن کویت به خاک عراق دارای 20 درصد ذخایر نفتی جهان شد و قدرت نفتی بینظیری کسب کرد. اما نمی دانست که با این حمله نه تنها کویت بلکه امنیت بین المللی را مورد هدف قرار می دهد و بحرانی بین المللی را بوجود می آورد. احتمال افزایش قیمت نفت در جهان بالا بود و اقتصاد جهانی در معرض خطر قرار گرفته بود که واکنش های سریعی را میطلبید. به گونهای که متعاقبا در سال 1991 آمریکا همراه با ائتلافی از سایر کشورها که ائتلافی از نیروهای سازمان ملل متحد بودند، عراق را مورد حمله قرار داده و از کویت بیرون راندند. برخی این حمله آمریکا به صدام حسین را حمله اول آمریکا به عراق نامیدهاند.
نگرانی بزرگ آمریکا از بابت حمله عراق به عربستان بود که ضمن مخالفت با اشغال کویت از متحدان آمریکا محسوب میشد. این نگرانی آمریکا را وا میداشت تا با برخی از متحدان خود از جمله مصر، سوریه و چکسلواکی، نیروهای خود را به سمت مرزهای عربستان، کویت و عراق گسیل دارند. حملههای هوایی گسترده ای علیه عراق انجام شد و همچنین قوای مسلح پیاد نظام آمریکایی ارتش صدام را از کویت بیرون راندند و حتی در بخش جنوبی عراق تا رود فرات نیز پیشروی کردند.
نکته مورد توجه در این یادداشت این است که آمریکا هدف این حمله را نه نوعی دفاع از مرزهای یک کشور، بلکه دفاع از صلح، امنیت، آزادی و حاکمیت قانون تلقی میکرد. چیزی که بعدها «نظم نوین جهانی» نامیده شد. نظمی که به دفاع از ارزشهای مورد قبول آمریکایی میپرداخت. نظم نوینی که عراق می بایست بهای سنگینی بابت آن میپرداخت. عراق با حمله به کویت نه تنها مورد حمله شدید نظامی قرار گرفته بود بلکه تحریم های شدید بین المللی به همراه حملات جسته گریخته ای که به بهانه های مختلف و بدلیل شیطنت های گاه و بیگاه صدام در منطقه صورت می گرفت تا سالهای سال، مردم عراق را تحت شدیدترین ستم ها قرار می داد.
برخی معتقدند تنها حمله آمریکا به عراق حدود 100 هزار نفر عراقی را به کام مرگ کشاند. البته این تعداد در کنار تعداد 350 هزار نفری که در یک دهه پس از آن و در جریان تحریم های شدید علیه عراق تحت تاثیر قحطی و بیماری جان خود را از دست دادند، باید محسوب شوند. صدها هزار نفری که بهای رسیدن به نظمنوین جهانی آمریکا را پرداختند و نوع جدیدی از حقوق بشر آمریکایی را به نمایش گذاشتند.
معصومه طالبی، بنیاد هابیلیان
