پروفسور روهان گوناراتنا، رئیس «مرکز بینالمللی مطالعات خشونت سیاسی و تروریسم» در دانشکده مطالعات بینالملل راجاراتنام، دانشگاه نانیانگ سنگاپور است که یکی از بزرگترین مراکز پژوهشی تروریسم در جهان بهشمار میرود. وی تحلیلگر ارشد سابق «مرکز مقابله با تروریسم» دانشگاه وستپوینت و «دانشکده حقوق و دیپلماسی فلچر» در دانشگاه تافتس آمریکاست و پانزده کتاب در حوزه تروریسم تألیف کرده است. ازجمله تألیفات وی، کتاب پرفروش «درون القاعده، شبکه جهانی ترور» است که در آن با اعضای القاعده در کشورهای مختلف منطقه غرب آسیا ازجمله افغانستان، پاکستان، عراق، یمن، لیبی و عربستان سعودی مصاحبه کرده است.
آنچه در ادامه میآید، مصاحبه خبرنگار ما با دکتر گوناراتنا است. این استاد مطالعات امنیتی دانشگاه نانیانگ سنگاپور معتقد است داعش، بر خلاف آنچه ادعا میشود، بیش از آنکه گروهی مذهبی باشد، ماهیت سیاسی دارد و برای توجیه اعمال خشونتآمیزش، خود را گروهی اسلامی نشان میدهد. گوناراتنا با اشاره به تهدید جهانی داعش و انگیزه و توان ایران برای مقابله با آن، از لزوم همکاری کشورمان با جامعه جهانی در مقابله با این تهدید سخن گفته است. وی همچنین معتقد است همکاری با جامعه جهانی، به ایران فرصت میدهد پیام مظلومیت خود را در موضوع تروریسم به جهان منتقل کند.
نظر شما درباره داعش چیست؟ آیا فکر میکنید دین دستاویزی برای این گروه است یا نظر دیگری دارید؟
داعش مرگبارترین سازمان غیردولتی است که جهان تاکنون به خود دیده و این ظرفیت را دارد که جهان را با فاجعه روبرو کند. داعش یک گروه شورشی و تروریستی است که بیشتر از آن که تحت تأثیر مذهب باشد، ماهیت سیاسی دارد. در واقع، این گروه اسلام را در جهت منافع خود تحریف میکند و چهرهای نادرست از اسلام ارائه میدهد.
شما عملکرد این گروه را در راستای ایجاد چهره منفی از اسلام چگونه ارزیابی میکنید؟
داعش برای پیگیری منافع خود و توجیه خشونتی که به خرج میدهد، خود را گروهی مذهبی جلوه میدهد، اما اعمال آن با هیچ دینی بهخصوص اسلام سازگار نیست. به نظر من، هر انسان مسلمان که به دین خود علاقهمند است، باید با با گفتار و عمل خود با این گروه مبارزه کند.
به نظر شما ایران در مبارزه با داعش چه نقشی را میتواند ایفا کند؟
ایران بیش از هر کشور دیگر برای مبارزه با داعش انگیزه و توان دارد. از سوی دیگر داعش برنامه دارد پس از بیثباتسازی و گرفتن سوریه و عربستان به ایران و اروپا حمله کند. بنابراین، ایران باید برای تدوین راهکاری به منظور مهار داعش و به انزوا کشاندن و نابودی آن به جامعه جهانی کمک کند.
به نظر شما قطعنامهها و بیانیههای شورای امنیت سازمان ملل در خصوص تروریسم بینالملل چهقدر مؤثر بوده است؟
سازمان ملل نهادی سیاسی است که اغلب مورد سوءاستفاده قدرتهای غربی قرار میگیرد. برای مثال، شورای امنیت سازمان ملل تنها علیه کشورهایی موضع میگیرد که غرب آنها را دشمن خود میپندارد. در مجموع، امروز خلأ سیستمی بیطرف و عادل در سازمان ملل احساس میشود.
آمریکا ادعا میکند در حال مبارزه با تروریسم است؛ هرچند، گروههای تروریستی خارجی مانند گروهک تروریستی منافقین که قاتل 12000 نفر از مردم ایران است، آزادانه در این کشور فعالیت میکنند. نظر شما دراینباره چیست؟
آمریکا عزم جدی برای مبارزه با تروریسم ندارد؛ هدف دولت آمریکا از جنگ با تروریسم صرفاً پیگیری منافع خودش است. با این نگاه مشخص میشود چرا آمریکا گروهک تروریستی منافقین را که بیشک یک گروه تروریستی است، از فهرست تروریستی بیرون آورده است؛ آمریکا به این گروه کاری ندارد، چون منافعش را تهدید نمیکند. البته این واقعیت را هم نباید نادیده گرفت که دولتهای غربی در جهت منافع سیاسی علیه سایر کشورها از گروههای تروریستی استفاده میکنند.
همانطور که میدانید دومین کنگره بینالمللی با موضوع تروریسم و قربانیان تروریسم در ایران در 31آگوست2015 برگزار خواهد شد که بر روی تروریستها و قربانیان تروریسم در ایران متمرکزشده است. پیشنهاد شما در مورد بهتر برگزارکردن این کنگره بینالملی به منظور ایجاد یک تصویر خوب از ایران در جایگاه قربانی تروریسم چیست؟
درد و رنجی را که ایران از تروریسم متحمل شده، هرگز به اندازه سایر کشورهای جهان منعکس نکردهاند. لازم است ایران با جامعه جهانی همکاری کند تا ظلمهایی را که در حقش شده به اطلاع آنها برساند. ایران در مبارزه با تروریسم نقش پیشتاز داشته است؛ واقعیتی که لازم است بیشتر در جهان منعکس شود. علاوه بر آن، ایران باید بر تعداد تکاندهنده قربانیانش در وقایع تروریستی، اعم از مسئولین و مردم، تأکید کند و منابع آن را در معرض دید مردم جهان قرار دهد.
