زينب عليها السلام الگوى ماندگار

كانون هابيليان فرارسيدن ايام وفات حضرت زينب عليها السلام راتسليت مي گويد.

بى‏ترديد يكى از مهم‏ترين عوامل تربيت و پرورش فضيلت‏هاى اخلاقى و نيز تثبيت و انتقال ارزش‏هاى فرهنگى و اعتقادى، استفاده از الگوهاى مناسب است؛ چرا كه الگو و سرمشق به لحاظ برخوردارى از ويژگى‏هاى خاصى مى‏تواند به روند حفظ و انتقال فضايل و آموزه‏هاى تربيتى سرعت ‏بخشيده و به تعميق و ماندگار شدن آن‏ها كمك نمايد.

به درستى كه زندگى و عملكرد رسول خدا صلى الله عليه وآله براى شما اسوه و سرمشق نيكويى است، با توجه به مفهوم واژه اسوه، منظور آيه اين خواهد بود كه اگر مى‏خواهيد در مسير صراط مستقيم قرار گيريد، به رسول خدا صلى الله عليه وآله اقتدا كنيد و از رفتار و كردار او پيروى و تبعيت كنيد. البته، قرآن بلافاصله اين هشدار را نيز مطرح مى‏سازد كه تنها كسانى مى‏توانند پيامبر اكرم ‏صلى الله عليه وآله را الگو و سرمشق خود قرار دهند كه به خدا و روز رستاخيز اعتقاد داشته باشند و هرگز در لحظات زندگى خويش از ياد خدا غافل نگردند.

در اين راستا، توجه به حفظ سلامت فكرى و اعتقادى بانوان از اهميت و ضرورت بيشترى برخوردار است؛ چرا كه همواره در طول تاريخ خطرناك‏ترين نقشه‏هاى دشمنان از طريق نفوذ و ايجاد تغيير در نوع تفكر و بينش اين قشر از جامعه عملى شده است.

و فداكارى و شهامت ‏خطرى را كه متوجه كيان اسلام بود، برطرف نمود امروز نيز بانوان جامعه اسلامى مى‏توانند از طريق اقتدا به سيره و عملكرد و فضايل شيرزن كربلا حضرت زينب كبرى‏عليها السلام همه دسيسه‏هاى ناجوانمردانه استكبار جهانى را در استيلا بر افکار بانوان مسلمان خنثى نمايند.

اين نوشتار، كه با هدف گراميداشت ‏سال ‏روز ميلاد عقيله بنى‏هاشم به نگارش درآمده، مى‏كوشد تا پس از مرورى كوتاه به وقايع زندگى آن حضرت، اشاره‏اى نيز به برخى از كمالات و فضايل والاى ايشانداشته باشد.

 

 

 

سرگذشت زينب عليها السلام

بنا به قول مشهور، حضرت زينب‏عليها السلام سومين فرزند فاطمه زهراعليها السلام در روز پنجم جمادى‏الاول سال پنجم يا ششم هجرى چشم به جهان گشودند. در اين زمان، پيامبر اكرم ‏صلى الله عليه وآله در خارج از مدينه بودند.

يعنى همان‏گونه كه حضرت خديجه‏ عليها السلام در آغاز بعثت ‏با شجاعت و فداكارى متحمل زحمات زيادى شد تا نهال نورسته اسلام حفظ و بارور شود، حضرت زينب‏عليها السلام نيز با صبر و ايثار و تحمل سخت‏ترين فشارها از به خطر افتادن اساس اسلام جلوگيرى به عمل مى‏آورند.

در توصيف آن حضرت مى‏گويند: حضرت در وقار شخصيت چون جده‏اش حضرت خديجه ‏عليها السلام و در عفاف و عصمت همانند مادرش زهرا عليها السلام بود.

زينب كبرى تا حدود پنج ‏يا شش سالگى، تحت اشراف شخص پيامبراكرم ‏صلى الله عليه وآله و در آغوش مادر بزرگوارش حضرت زهرا عليها السلام پرورش يافت و از اين پس، مسؤوليت تربيت و پرورش او به عهده على‏ عليه السلام گذارده شد. تا اين ‏كه در سال هفدهم هجرى به همسرى پسرعمويش، عبدالله بن جعفر درآمد.سالها بعد زماني كه مردم با اميرالمؤمنين على بن ابى‏طالب‏ عليه السلام بيعت كردند، حضرت براى يارى پدر از مدينه به كوفه رفت و در مدت پنج‏ سال دوران سخت‏ حكومت على‏ عليه السلام، همواره يار و تسكين بخش غم‏هاى پدر بود و زنان كوفه را آموزش مى‏داد... چون على‏عليه السلام در محراب عبادت با شمشير ابن ملجم مرادى ضربت‏ خورد، پرستارى آن حضرت را برعهده گرفت و به دنبال شهادت اميرالمؤمنين ‏عليه السلام و هنگام نوبتامامت ‏برادر بزرگش امام حسن‏عليه السلام در كنار برادر قرار گرفت و آن‏گاه كه امام حسن‏عليه السلام از كوفه به مدينه برگشت، به همراه ايشان حضرت زينب‏عليها السلام نيز به مدينه آمد. وقتى كه در سال پنجاه هجرى معاويه حضرت امام حسن‏عليه السلام را مسموم كرد باز غمخوارى و پرستارى برادر با زينب بود و پس از شهادت امام حسن‏عليه السلام در خدمت امام حسين‏عليه السلام بود و زمانى كه در سال شصت هجرى امام حسين‏عليه السلام عازم مكه شد، به همراه آن حضرت از مدينه خارج شد و از آن لحظه به بعد تا روز عاشورا در خدمت‏ به قيام اباعبدالله‏عليه السلام تلاش مى‏كرد و لحظه‏اى از آن حضرت جدا نشدند. نقل مى‏كنند در جريان حركت‏ به سوى عراق ابن عباس به امام حسين‏عليه السلام گفت اگر ناگزير بايد به اين سفر برويد، حداقل اين زنان و بچه‏ها را با خود نبريد. در اين لحظه، حضرت زينب‏عليها السلام خطاب به ابن عباس فرمود: ... سوگند به خدا از حسين جدا نخواهم شد، همراه او خواهم بود با او زندگى كرده و با او مى‏ميرم. (1)

در روز عاشورا با ايثار چند برادر و فرزند و برادرزاده و... فداكارى در راه خدا را به حدى رساند كه حتى ملكوتيان را به تعجب واداشت و از عصر عاشوراى سال شصت هجرى به بعد رسالت پيام‏رسانى خون شهيدان و سرپرستى و رهبرى اسيران نهضت عاشورا را برعهده گرفت و لحظه‏اى از حمايت امام زين‏العابدين‏عليه السلام غافل نگشت و بارها در اين سفر خوفناك جان آن حضرت را از خطراتى كه او را تهديد مى‏كرد نجات بخشيد. حضرت زينب با ايراد خطبه‏هاى آتشين پايه كاخ‏هاى ستم بنى‏اميه را به لرزه درآورد و در يك كلام، با اين كار همه تبليغات و نقشه‏هاى دشمنان را خنثى و نفاق منافقان را رسوا و غفلت غافلان را برطرف ساخت. اگر تلاش بى‏نظير و فداكارى كامل زينب نبود، به يقين جريان كربلا را بنى اميه يا به فراموشى مى‏سپردند يا از مسير حيات‏بخش خود منحرف مى‏كردند و به قول شاعر:

سر نى در نينوا مى‏ماند اگر زينب نبود

كربلا در كربلا مى‏ماند اگر زينب نبود

چهره سرخ حقيقت‏بعد از آن طوفان رنگ

پشت ابرى از ريا مى‏ماند اگر زينب نبود

در عبور از بستر تاريخ سيل انقلاب

پشت كوه فتنه‏ها مى‏ماند اگر زينب نبود

آن حضرت سرانجام، پس از انجام كامل اين رسالت ‏سنگين يك سال و نيم پس از جريان عاشورا در رجب سال شصت و دو هجرى با كوله‏بارى از غم و اندوه چشم از جهان فرو بست.

فضايل و اوصاف زينب عليها السلام

حضرت زينب‏عليها السلام به اعتراف همه تاريخ ‏نويسان، آراسته به همه فضايل و خصلت‏هاى والاى اخلاقى و الهى بودند و در سايه اين كمالات به مرتبه‏اى از منزلت انسانى دست ‏يافتند كه شايستگى محرم راز الهى و امين ودايع امامت و ولايت‏ بودن را حداقل در بخشى از عمر شريفشان به خود اختصاص دادند. (3) حضرت اين کمالات را به بركت عنايات خاص الهى و پاكى سرشت و نحوه تربيت و پرورش در دامن پيامبرصلى الله عليه وآله و فاطمه‏ عليها السلام و اميرالمؤمنين‏عليه السلام و تلاش‏هايى كه در راستاى كسب سجاياى اخلاقى و به جاى آوردن عبادات و فرامين الهى انجام داده بود به دست آورد.

همان‏گونه كه بيان شد،هر يک اين لقب‏ها به گوشه كوچكى از فضيلت‏ها و اوصاف برجسته آن حضرت دلالت دارند به عنوان نمونه، درباره برخى از اين اوصاف و كمالات توضيح مختصرى در اين قسمت ارائه مى‏گردد:

1. خداشناسى و عرفان: بى‏شك همه كمالات آن حضرت در كل، علاوه بر بيان ابعاد مختلف شخصيت‏ بى‏نظير اين بانوى بزرگوار، به درجه بالاى عرفان و خداشناسى او دلالت دارد. اگر مرتبه توحيدش قريب به مرتبه توحيد حضرات معصومان نبود، هرگز نمى‏توانست‏ سكاندار طوفان كربلا باشد.

هنوز كودكى بيش نبود كه از پدر بزرگوارش على‏عليه السلام سؤال كرد: آيا مرا دوست دارى؟ حضرت فرمودند: بله دخترم؛ فرزندان ما پاره‏هاى جگرهاى ما محسوب مى‏شوند. آن‏گاه زينب‏عليها السلام عرض كرد:"محبت و خدا دوستى با حب فرزندان در قلب مؤمن چگونه جمع مى‏گردد؟ اگر گريزى از اين دو امر نيست، بايد گفت: دوستى محض از آن خدا و مهرورزى براى فرزندان است." با اين بيان، دختر زهراعليها السلام كمال معرفت‏ خود را در توحيد خالص به نمايش گذاشت.

در همان دوران كودكى حضرت زينب‏عليها السلام، پدر بزرگوارشان به او فرمود: دخترم! بگو: يك زينب گفت: يك. آن‏گاه على‏عليه السلام فرمودند بگو: دو. در اين لحظه حضرت زينب سكوت كردند. چون سكوت ايشان طول كشيد على‏عليه السلام فرمودند: دخترم! چرا سكوت كردى؟ عرض كرد: پدر جان با زبانى كه گفته‏ام يك، توان دو گفتن را ندارم. اميرمؤمنان على‏عليه السلام از اين پاسخ بسيار عميق دخترشان خيلى خوشحال شدند و او را كه در اين حال طفلى بيش نبودند، مورد تفقد و محبت قرار دادند. (4)

2. علم و دانش: براى شناخت مقام علمى حضرت زينب‏عليها السلام مى‏توان به امور زيادىتوجه و استناد کردكه از جمله آن‏هاست:

- خطبه‏هاى بسيار بلند و پرمحتوايى كه از آن بانوى گرامى به جاى مانده است.

- به شهادت همه تاريخ نويسان در كوفه، ايشانكلاس‏هاى تفسير و آموزش قرآن داشتند و زن‏هاى كوفه را با قرآن و احكام اسلامى آشنا مى‏ساختند.

- راويان بزرگى چون عبدالله بن عباس از او روايت‏هاى زيادى را نقل مى‏كند كه از جمله اين روايات است‏ خطبه تاريخى حضرت زهراعليها السلام، اين در حالى است كه زينب در زمان خوانده شدن اين خطبه پنج‏ يا شش سال بيشتر نداشت و ابن عباس با اين عبارت از آن حضرت در رواياتى كه از او نقل مى‏كند، ياد كرده است: «حدثنى عقيلتنا زينب (5)؛بانوى فهيم و انديشمند ما زينب بر من چنين روايت كردند. و برخى از او با تعبير حبر و بحر يعنى سرشار از علم و درياى علم ياد مى‏كنند. حتى زمانى كه در مجلس يزيد آن خطبه آتشين را بيان كردند، يزيد درباره‏اش گفت: اينان خاندانى هستند كه فصاحت و دانش و معرفت را از پيامبر به ارث برده‏اند و آن را با شير مادر نوشيده‏اند. (6) و از شيخ صدوق روايت‏شده است كه زينب به جهت علم و دانش زيادى كه داشت، از سوى امام حسين‏عليه السلام نيابت ‏خاص داشت و مردم در مسائل شرعى (حلال و حرام) به ايشان رجوع مى‏كردند. در يك مورد نقل شده است روزى امام حسن و امام حسين‏عليهما السلام درباره بعضى از سخنان پيامبر اكرم‏ صلى الله عليه وآله با هم گفت‏وگو مى‏كردند، حضرت زينب ‏عليها السلام وارد شدند و در بحث ايشان شركت كردند و مساله را با تمام صورى كه داشت‏ با تفصيل تمام تبيين فرمودند. حضرت امام حسن‏عليه السلام وقتى اين توانايى فوق‏العاده خواهر را ديدند، خطاب به او فرمودند: «انك حقا من شجرة النبوة و من معدن الرسالة...» (7) به راستى كه تو از درخت نبوت و معدن رسالت هستى.

3. عبادت و بندگى: گرچه سراسر زندگى حضرت زينب‏ عليها السلام براى حفظ و احياى معارف اسلامى سپرى شد، كه همه آن‏ها با هدف اطاعت از اوامر الهى انجام مى‏گرفت اما آن حضرت در عبادت به معنى خاص نيز از موقعيت‏ برجسته‏اى برخوردار بودند. در سخت‏ترين شرايط نيز به طور كامل به انجام وظايف عبادى اهتمام مى‏ورزيدند.

حضرت سجادعليه السلام مى‏فرمايد:عمه‏ام زينب در جريان حادثه كربلا با آن همه مشكلات حتى در شب عاشورا و شب يازدهم محرم نيز نماز شب را ترك نكردند. (8) امام حسين‏عليه السلام به اندازه‏اى به خلوص و بندگى زينب اعتقاد داشتند كه هنگام وداع خطاب به او فرمودند: يا اختاه لا تنسينى عند نافلة الليل (9)؛ خواهرم مرا در نماز شب خود فراموش مكن.

باز امام سجادعليه السلام مى‏فرمايد:"عمه‏ام زينب در طول راه كوفه و شام، همواره نماز شب را به پا مى‏داشت. در برخى از منازل بين راه مى‏ديدم كه او از فرط خستگى و رنجورى ناشى از آزار دشمن، نمازهايش را در حال نشسته مى‏خواند." (10)

همه اين وقايع به خوبى از اهتمام كامل حضرت زينب به عبادات خبر مى‏دهد و درست‏ به دليل برخوردارى از اين ويژگى بوده كه يكى از القاب آن حضرت «عابده آل على‏عليه السلام‏» انتخاب شده است.

4. شجاعت و شهامت: برخورد حضرت زينب‏عليها السلام در برابر دشمنان بسيار اعجاب‏انگيز است. وى با ستمگران با تمام وجود به مبارزه برخاست در حالى ‏كه آنان در اوج عظمت و اقتدار بودند. خطبه بى‏نظيرى را در حضور دژخيمان ايراد نمود وشجاعت‏ بى‏مانندى را از خود به نمايش گذاشت.

يكى از نويسندگان دراين‏ باره مى‏نويسد: برخورد و عكس‏العمل زينب در برابر دشمنان بسيار اعجاب‏انگيز است آنان در حالى‏ كه در اوج قدرت بودند، به تندى برخورد كرد. زينب شيرزنى از خاندان بنى هاشم است، آن‏ چنان با صداى بلند ندا سرداد كه كاخ سلطنت امويان ستمگر و غاصب از جاى كنده شد و در مجلس يزيد سفاك سخنرانى مهمى انجام داد كه او و اطرافيانش را مفتضح نمود. (11)

5. حجاب و عفاف: زينب كبرى‏عليها السلام در رعايت عفاف همانند مادر بزرگوارشان بى‏بديلبودند. مرحوم علامه مامقانى مى‏نويسد: زينب در حجاب و عفاف يگانه است احدى از مردان در زمان پدرش و برادرانش تا روز عاشورا او را نديده بودند. (12)

فردى به نام يحيى مازنى مى‏گويد: من در مدينه مدت زيادى در همسايگى حضرت على‏عليه السلام به سر مى‏بردم، اما در اين مدت به خدا قسم هرگز زينب را نديدم و حتى صداى او را هم نشنيدم. (13)

اين بانو خطاب به مردم كوفه مى‏گفت: اى مردم چشم‏هاى خود را از ما بپوشانيد آيا از خدا و رسولش شرم نمى‏كنيد به حرم و خاندان پيامبرخدا صلى الله عليه وآله در حالى كه پوشش و حجاب مناسبى ندارند نگاه مى‏كنيد. (14)

نقل كرده‏اند پس از حادثه كربلا هر وقت كه از شام و كوفه صحبت مى‏شد، حضرت زينب چون به يادآن ايام، كه بدون پوشش مناسب خاندان پيامبر را از كوچه‏هاى اين دو شهر عبور داده بودند، به شدت متاثر مى‏شدند.

6. گذشت و ايثار: روزى على‏عليه السلام مستمندى را به خانه آوردند تا از او پذيرايى كنند. وقتى از حضرت فاطمه‏ عليها السلام پرسيدند آيا در خانه چيزى هست كه با آن از مهمان عزيزمان پذيرايى كنيم؟ آن حضرت فرمودند: به غير از مختصر غذايى كه براى زينب كنار گذاشته‏ام، چيزى وجود ندارد. در اين لحظه كه حضرت زينب‏عليها السلام چهار سال بيش‏تر نداشتند، خطاب به مادر فرمودند: مادر جان غذاى مرا به مهمان بدهيد. (15)

اوج ايثار و فداكارى و گذشت دختر على‏عليه السلام در روز عاشورا به نمايش گذاشته مى‏شود. نقل مى‏كنند: صبح روز عاشورا در حالى كه دو فرزند خود محمد و عون را به همراه داشت، خدمت امام حسين‏عليه السلام رسيد. عرض كرد: جدم ابراهيم خليل قربانى خدا را به جاى قربانى شدن اسماعيل از خداوند جليل پذيرفت. برادر جان تو نيز امروز اين دو قربانى مرا بپذير و اگر دستور جهاد از بانوان برداشته نمى‏شد، هزار بار جان خود را در راه محبوب فدا مى‏كردم و هر ساعت ‏خواستار هزار بار شهادت مى‏شدم. (16)

آن‏گاه فرمود: دوست دارم فرزندانم جلوتر از برادرزادگانم به ميدان بروند. و وقتى كه اين دو نوگل زينب، پس از پيكار با دشمن به درجه رفيع شهادت نايل آمدند و پيكرهاى غرق به خون آنان را به كنارخيمه‏ها آوردند، همه زنان از خيمه‏ها بيرون آمدند اما زينب كبرى‏عليها السلام براى اين‏ كه مبادا اباعبدالله‏عليه السلام خجالت زده شوند، از خيمه خود بيرون نيامد. (17)

در لحظات پايانى ظهر عاشورا وقتى بالاى سر پيكر خونين برادر و مقتداى خود امام حسين‏عليه السلام آمدند، با اين جمله: پروردگارا اين هديه و قربانى را از اهل‏ بيت پيامبرصلى الله عليه وآله قبول فرما، نهايت اخلاص و فداكارى خود را به جهانيان اعلام كرد...

علاوه بر اين اوصاف، زينب كبرى‏عليها السلام در صبر و بردبارى، زهد و تقوا، اخلاص و مديريت و تدبير و فصاحت و بلاغت و... بى‏نظير بودند.

بى‏تديد در شرايط سخت كنونى اگر بانوان جوامع اسلامى سيره عملى و اوصاف اخلاقى شيرزن كربلا را الگو و اسوه خود قرار دهند، روز به روز ارزش‏ها و فضايلآنان شكوفاتر خواهد شد و بى‏شك در صورت تحقق چنين مهمى زمينه سعادت دنيا و آخرت براى مسلمانان مهيا خواهد شد.

پى‏نوشت‏ها:

1. خصائص الزينبيه، ص 283.

2. قسمتى از شعر زخمى‏ترين فرياد، سروده قادر طهماسبى (فريد) .

3. امام حسين‏عليه السلام در آخرين ساعات زندگى خود امانات الهى را به زينب‏عليها السلام سپرده و حمايت و حفاظت از حضرت سجاد عليه السلام را به ايشان سفارش مى‏كنند و امام سجادعليه السلام نيز در بيان احكام و برخى مسايل ولايتنيابت ‏خاصه به او داده بودند.

40. خصائص الزينبيه، ص 309.

5. سفينة‏البحار، ج 1، ص 558.

6. بحارالانوار، ج 45، ص 137.

7. السيدة زينب، محمود شرقادى، ص 98.

8. زينب كبرى، فريادى بر اعصار، ص 23.

9و10. زينب كبرى، ص 62 / ص 63.

11. مرقد العقيله زينب، ص 21.

12. تنقيح المقال، ج 3، ص 79.

13. زينب كبرى، ص 22.

14- مقتل مقرم، ص 371.

15. رياحين الشريعه، ج 3، ص 64.

16. الطرز المذهب، ص 74.

17. منتخب التاريخ، ص 275.


  • هیچ نظری یافت نشد

نظر خود را اضافه کنید

0
نظر شما به دست مدیر خواهد رسید

مطالب پربازدید سایت

دکتر نواب محمدی‌، بنیاد هابیلیان

صید ماهی گندیدۀ منافقین از آب گل‌آلود سیل

محمدمهدی حسین‌پور، بنیاد هابیلیان

ترس نقاط (کانون) شورشی از مردم یا نیروهای امنیتی؟

نماینده کلیمیان ایران

منافقین فرزندان خلف استالین هستند

علی رحمانی، بنیاد هابیلیان

بیانیه سراسر عجز و چاپلوسی

محمد حسین‌زاده، بنیاد هابیلیان

دوئل منافقین با سلطنت‌طلب‌ها

تلاش وزارت خارجه آمریکا برای مبری‌کردن خود از ارتباط با منافقین

آیا ماه‌عسل منافقین به پایان رسیده است؟

مروری بر نقش آمریکا در عملیات‌ تروریستی در ایران بعد از پیروزی انقلاب

ردپای سازمان سیا از جنایات منافقین تا ترور شهدای هسته‌ای

جدیدترین مطالب

دکتر مصطفی انتظاری‌هروی، بنیاد هابیلیان

پیام هوشمندانه یک انتصاب

تلاش وزارت خارجه آمریکا برای مبری‌کردن خود از ارتباط با منافقین

آیا ماه‌عسل منافقین به پایان رسیده است؟

محمد حسین‌زاده، بنیاد هابیلیان

دوئل منافقین با سلطنت‌طلب‌ها

علی رحمانی، بنیاد هابیلیان

بیانیه سراسر عجز و چاپلوسی

دکتر نواب محمدی‌، بنیاد هابیلیان

صید ماهی گندیدۀ منافقین از آب گل‌آلود سیل

محمدمهدی حسین‌پور، بنیاد هابیلیان

ترس نقاط (کانون) شورشی از مردم یا نیروهای امنیتی؟

نماینده کلیمیان ایران

منافقین فرزندان خلف استالین هستند

مطالب پربازدید بخش یادداشت

صادق خاراباف، بنیاد هابیلیان

موج سواری روی سیل با تخم مرغ های آرم خورده!

محمد حسین‌زاده، بنیاد هابیلیان

مستندهای ساخته نشده

دکتر مصطفی انتظاری هروی، بنیاد هابیلیان

تروریسم رسانه‌ای غربی عربی علیه ایران

دکتر نواب محمدی‌، بنیاد هابیلیان

صید ماهی گندیدۀ منافقین از آب گل‌آلود سیل

دکتر نواب محمدی‌، بنیاد هابیلیان

موج سواری رذیلانه منافقین در سیل

مهدی عسکری، بنیاد هابیلیان

ادامه سریال آغازی بر یک پایان خیالی

Previous MonthNext Month
اردیبهشت 1358
شنبه 1 شنبه 2 شنبه 3 شنبه 4 شنبه 5 شنبه جمعه
6
9
10
11
تاریخ : 1358/02/11
19
تاریخ : 1358/02/19
27
31
دانلود فیلم های تروریستی ایران و جهان