ترور و دفاع مشروع (3)

3. تعريف ترور

ترور در لغت به ترساندن و تروريسم به ارعاب و تهديد ، ايجاد ترس و وحشت در مردم و تروريست به طرفدار ارعاب و تهديد ، طرفدار حكومت زور ، ارعاب و تهديد معني شده است.(1)

اما تا كنون تعريف اصطلاحي جامعي از ترور و تروريسم كه مورد قبول همه كشورها باشد ، ارائه نشده است . به همين جهت سازمان ملل در قطعنامه 3034 در تاريخ دوم نوامبر 1972 م ،‌ تحقيق و بررسي پيرامون تروريسم را ضروري دانسته و در پي تصويب قطعنامه بالا ، سه كميته ايجاد شد : 1) كميته تعريف تروريسم . 2) كميته موجبات تروريسم . 3) كميته طرح تدابيري براي جلوگيري از تروريسم .

متأسفانه كار كميته ها به علت اختلاف نظر كشورها به نتيجه مورد نظر نرسيد . بعد از حادثه 11 سپتامبر آمريكا و به وجود آمدن اجماع جهاني در مبارزه با تروريسم ، تلاش در جهت ارائه تعريفي جامع از تروريسم افزايش يافته و تعريف هاي گوناگوني از تروريسم ارائه شده است كه اين كتاب گنجايش طرح و بررسي يكايك آن تعريف ها را ندارد .

ما براي رعايت اختصار چند تعريف ارائه شده را نقل مي كنيم و سپس به جمع بندي آنها مي پردازيم :

قطعنامه شماره 3034 سال 1972 تروريسم را چنين تعريف كرده است :

" تلاش ها با هدف ايجاد تحولات در حكومت ، اخلال در ارائه خدمات عمومي ، مسموم ساختن روابط بين الملل ، قتل رؤساي دولت ها يا نمايندگان حكومت ها ، تخريب ابنيه ، تسهيلات و ارتباطات عمومي ، ايجاد آلودگي در غذا يا آب و تحريك بيماري هاي واگير ."

كميسيون حقوق بين الملل در ماده 24 مقررات مربوط به جرائم بين المللي ، تروريسم را چنين تعريف كرده است :

" تروريسم عبارت است از روا دانستن اقداماتي كه داراي يك ماهيت براي ايجاد وحشت در اذهان عامه و گروه هاي انساني است ."

وزارت دفاع آمريكا " كاربرد يا تهديد به كاربرد غير قانوني زور يا خشونت توسط يك سازمان انقلابي ، ضد اشخاص يا اموال و به قصد مجبور ساختن يا ارعاب حكومت ها يا جوامع ، كه غالباً با اهداف سياسي و ايدئولوژيك همراه باشد " را تروريسم دانسته است .

يكي از حقوقدانان در تعريف تروريسم نوشته است :

" طبق كنوانسيون پيشگيري و مجازات تروريسم سازمان ملل ، تروريسم با اعمال جنايي اطلاق مي شود كه با هدف مقابله با نظام سياسي كشورها و ايجاد رعب و وحشت در اشخاص يا گروه هاي معين يا عامه مردم ، توسط گروه هاي تروريستي ارتكاب يافته مي شود ." (2)

 

در قطعنامه 1984 م ، مجمع عمومي سازمان ملل درباره تعريف تروريسم چنين آمده است :

" فعاليت هاي مجرمانه و خشونت آميزي كه گروه هاي سازمان يافته براي ايجاد رعب و وحشت انجام مي دهند تا به اين ترتيب نيل به اهداف به اصطلاح سياسي را ميسر سازند ." (3)

در ادامه در تعريف تروريست آمده است :

" طبق بند 1 ماده 2 كنوانسيون بين المللي سركوب بمب گذاري تروريستي مصوب دسامبر 1997 م ، مجمع عمومي ، تروريست عبارت است از آدم كشي ،‌ قاتل ، كسي كه با توسل به اعمال جنايتكارانه به ايجاد رعب و وحشت در مردم يا اشخاص يا دسته جات معين مي پردازد . هر گاه كسي عمداً و به طور غير قانوني يك وسيله انفجاري يا كشنده را در اماكن عمومي ، تأسيسات دولتي يا حكومتي ، سيستم حمل و نقل عمومي يا در تأسيسات زير بنايي ،‌ جاسازي ، منفجر يا شليك كند ، تروريست محسوب مي شود ." (4)

 

ولف ، فيلسوف آمريكايي نوشته است :

" تروريسم عبارت است از به كار بردن غير مشروع زور و خشونت براي رسيدن به اهداف خاصي ،‌ استفاده مشروع از قدرت و زور داخل در مفهوم ترور نيست . " (5)

 

در فرهنگ علوم سياسي ، تروريسم چنين تعريف شده است :

" ترور به معني وحشت و ترس زياد است . اصطلاحاً به حالت وحشت فوق العاده اطلاق مي شود كه ناشي از دست زدن به خشونت و قتل و خونريزي از سوي يك گروه ، حزب يا دولت به منظور نيل به هدف سياسي ، كسب يا حفظ قدرت است ." (6)

 

جمع بندي :

تعريف هايي كه ارائه شد ، بخشي از تعريف هايي است كه براي تروريسم انجام گرفته است . اين تعريف ها را به سه بخش مي توان تقسيم كرد :

• تعريف فهرستي : بعضي به جاي تعريف تنها به ذكر تعدادي از موارد و مصاديق تروريسم بسنده كرده اند ، مانند قطعنامه 1972 .

• تعريف كلي : بعضي نيز با ارائه تعريف كلي از تروريسم پرداخته اند ، مانند تعريف كميسيون حقوق بين الملل يا تعريف وزارت دفاع آمريكا ، تعريف قطعنامه 1984 مجمع عمومي .

• تعريف تركيبي : بعضي ديگر از تعريف ها تركيبي از تعريف كلي و تعريف فهرستي است ، مانند تعريفي كه در معاهده 1927 آمده است و نيز تعريفي كه در بند 1 ماده 2 كنوانسيون بين المللي سركوب بمب گذاري تروريستي آمده است .

علاوه بر حقوقدانان و جامعه شناسان ، متخصصان علوم سياسي نيز تحليل هاي گوناگوني از مفهوم ترور ارائه داده اند . الكس اشميت در مورد تروريسم بيش از صد تعريف را گردآوري كرده و در بررسي اين تعريف ها به چهار عنصر مشترك در تعاريف رسيده است كه به ترتيب خشونت ، جنبه سياسي پديده ، وحشت و ترس و سرانجام واكنش هاي رواني پديد آمده در اولويت قرار گرفته اند . (7)

 

ژلبرگيوم حقوقدان فرانسوي بر اساس تحقيقات اشميت عقيده دارد يك اقدام مجرمانه را نمي توان تروريست قلمداد كرد ، مگر سه شرط در آن جمع باشد :

1. ارتكاب برخي افعال خشونت آميز به نحوي كه قتل يا صدمات جسماني مهم به وجود آورد .

2. قصد معين يا طرح هماهنگ فردي يا جمعي براي ارتكاب افعال مذكور .

3. قصد غايي ، ايجاد رعب و وحشت نزد شخصيت هاي معين ، گروه ، اشخاص يا در بين عموم مردم . (8)

 

آنچه ذكر شد قسمتي از تعريف هايي است كه از ترور شده است و بعضي ديگر از تعريف ها در فصل ترور در حقوق بين الملل خواهد آمد ، اغلب اين تعريف ها در بيان دو ركن مادي و معنوي جرم تروريستي اتفاق نظر دارند :

1. ركن مادي : اعمال زور و خشونت .

2. ركن معنوي : در مورد ركن معنوي بعضي تعريف ها تنها به ذكر قصد ايجاد رعب و وحشت اكتفا كرده و در بعضي ديگر انگيزه و هدف تروريسم نيز افزوده شده و اهدافي مانند اهداف سياسي و ايدئولوژيكي براي تروريست ها ذكر كرده اند .

در يكي از تعريف ها ، افزون بر دو قيد فوق ،‌ قيد غير مشروع بودن نيز اضافه شده ، هدف از ذكر اين قيد تفكيك ميان ترور و دفاع مشروع است و اين نكته بسيار مهمي است كه در بيشتر تعريف ها از آن غفلت شده است ، مگر اين كه گفته شود با قيد قصد ايجاد رعب و وحشت كه در اكثر تعريف ها آمده است ، دفاع مشروع از تحت تعريف ترور خارج مي گردد .

 

4. عناوين فقهي قابل انطباق با ترور

چند عنوان فقهي هست كه بگونه اي با ترور قابل انطباق است ، توضيح مختصري از هر يك از اين عناوين را در اين قسمت مطرح كرده و در فصل ترور از ديدگاه فقه به تفصيل درباره حكم هر يك بحث خواهيم كرد .

 

1 _ 4 . فتك

فتك در لغت حمله غافلگيرانه را گويند . جوهري در تعريف آن نوشته است : "‌ فتك آن است كه شخص ديگري را در حال غفلت به چنگ آورده و به قتل برساند ." (9) بعضي قيد امان را بر تعريف افزوده و گفته اند : " فتك كشتن حيله گرانه كسي است كه از طرف قاتل در امان به سر مي برد ." (10)

 

در بعضي عبارت ها ، كمين ، مخفي كاري ، حيله گري بر مفهوم فتك افزوده شده است . (11) فتك از عناويني است كه در روايات و كلمات فقيهان به كار رفته و از آن منع شده است ، بر اساس تعريفي كه در لغت از فتك شده و كاربردهايي كه در روايات و فقه دارد ، مي توان گفت كه بر بسياري از مصاديق ترور تعريف فتك قابل انطباق است .

 

 

 

پی نوشت:

 

1. دكتر عباس آريانپور ، فرهنگ كامل انگليسي _ فارسي ، ج 5 ، ص 5709 . مصطفي مصباح دباره ،‌ الارهاب منشورات جامعه بنغازي ، ليبي ، چ اول ، 1990 م ، ص 44 . علي آقا بخشي ، فرهنگ علوم سياسي ، ص 563 . محمد حسين شاملو احمدي ، فرهنگ اصطلاحات و عناوين جزائي ، ص 130 . علي اكبر دهخدا ، لغت نامه دهخدا ، واژه ترور .

2. فرهنگ و اصطلاحات و عناوين جزائي ، ص 131

3. آندرو بوسا ، بزهكاري بين المللي ، ترجمه نگار رخشاني ، ص 20

4. فرهنگ اصطلاحات و عناوين جزائي ، ج 1 ، ص 1380

5. الارهاب ، ص 44

6. فرهنگ علوم سياسي ، ص 584

7. تروريسم و دفاع مشروع ... ص 119

8. همان

9. جوهري ، صحاح اللغة ، ماده فتك ، ابن منظور ، لسان العرب ، ‌ج 10 ، ص 472

10. سبيل الهدي و الرشاد ، ج 4 ، ص 332

11. النهاية ، ج 3 ، ص 301

 

 

ترور و دفاع مشروع (2)


  • هیچ نظری یافت نشد

نظر خود را اضافه کنید

0
نظر شما به دست مدیر خواهد رسید

مطالب پربازدید بخش یادداشت

دکتر نواب محمدی، بنیاد هابیلیان

هم منافق هم خائن

سید علی موسوی خلخالی؛ روزنامه نگار، مترجم و سردبیر دیپلماسی ایرانی.

سود منافقین از حمله اسرائیل به الحشد الشعبی عراق

دکتر نواب محمدی، بنیاد هابیلیان

خودافشاگرپنداری منافقین

منظومه فکری و مشی عملی شهید هاشمی‌نژاد در سالروز شهادتش

الگوی مواجهه شجاعانه با شبهات روز

شنبه 1 شنبه 2 شنبه 3 شنبه 4 شنبه 5 شنبه جمعه
1
تاریخ : 1358/07/01
2
تاریخ : 1358/07/02
4
تاریخ : 1358/07/04
6
تاریخ : 1358/07/06
7
تاریخ : 1358/07/07
9
تاریخ : 1358/07/09
10
تاریخ : 1358/07/10
11
تاریخ : 1358/07/11
13
تاریخ : 1358/07/13
14
تاریخ : 1358/07/14
15
تاریخ : 1358/07/15
16
تاریخ : 1358/07/16
17
تاریخ : 1358/07/17
18
تاریخ : 1358/07/18
20
تاریخ : 1358/07/20
21
تاریخ : 1358/07/21
22
تاریخ : 1358/07/22
23
تاریخ : 1358/07/23
24
تاریخ : 1358/07/24
25
تاریخ : 1358/07/25
26
تاریخ : 1358/07/26
27
تاریخ : 1358/07/27
28
تاریخ : 1358/07/28
29
تاریخ : 1358/07/29
30
تاریخ : 1358/07/30
دانلود فیلم های تروریستی ایران و جهان