انگلستان، از آشوبگری و جاسوسی تا حمایت از اقدامات تروریستی

Hfy98645

انگلستان یکی از دولت­های ذی نفوذ و با سابقه در تاریخ معاصر ایران به شمار می­رود که در قرون 19 و 20 میلادی در دوران قاجاریه و پهلوی همواره کوشیده­ است تا بر جریان تحولات داخلی ایران در جهت حفظ و توسعه منافع ملی خود تاثیرگذار باشد. رخدادهایی همچون سلسله اقدامات انگلستان در دوران قاجاریه مانند نقش انگلیس در اقدامات منجر به قرارداد 1907 پس از جریان مشروطیت تحرکات انگلیس در روي کارآمدن و سپس برکناري و تبعید رضاخان، جایگاه انگلیس در انتصاب محمدرضا پهلوی، ملی شدن صنعت نفت و اقدامات منجر به کودتاي 28 مرداد 1332 به ذهنیت منفی و بدبینی شدید مردم و نخبگان ایرانی علیه این کشور دامن­ زد.

انقلاب اسلامی مردم ایران در سال 1357 و شکل ­گیری جمهوری اسلامی از مهم­ترین تحولات قرن بیستم بود که منافع ملی دولت انگلستان را تحت‌الشعاع قرار داده و نحوه فعالیت این کنشگر نظام بین­ الملل را در منطقه غرب آسیا به چالش کشید. از آنجایی که ظهور جمهوری اسلامی ایران در منطقه و سطح بین‌الملل مبتنی بر منافع انگلستان نبود و ایران از ظرفیت تأثیرگذاری بر زیاده‌خواهی‌های انگلستان در منطقه برخوردار بوده­ است، این کشور همواره اهتمام خود را برای تضعیف کشورمان یا تشدید فشار بر ایران در کنار آمریکا و رژیم صهیونیستی به کار بسته­ است و این رویه خصومت‌آمیز همچنان با شدت ادامه ­دارد.

 از مهم‌ترین موارد می‌توان به برنامه‌های دولت وقت انگلیس برای حمایت از عراق در جریان جنگ عراق علیه ایران، ماجرای سلمان رشدی، بیانیه اتحادیه اروپا و پیشگامی دولت های انگلیس و آمریکا در اقدامات ضد ایران در شورای امنیت سازمان ملل متحد و سنگ اندازی در تحقق حقوق مشروع و قانونی ملت ایران نسبت به دستیابی فن‌آوری صلح آمیز هسته­‌ای و حمایت و همدستی با اقدام­های تروریستی ضدایرانی اشاره نمود. يکي از‌ اقداماتي‌ که در صدر فهرست سياست‌هاي دولت انگليس در قبال جمهوري اسلامي ايران‌ قـرار‌گـرفت‌، تـلاش براي تضعيف و براندازي نظام نوپاي جمهوري اسلامي بود. دولت انگليس بـا تندرو خواندن دولت‌ ايران‌ اقداماتي را به صورت پنهان و آشکارا با همراهي دولت آمريکا عليه جمهوري‌ اسلامي‌ اجرا‌ نمود. تـحريم‌هـاي اقـتصادي، فشارهاي ديپلماتيک و قطع رابطه با تهران، کمک به عناصر سلطنت­‌طـلب‌، تـجزيه‌‌طلب‌، معارض در جهت ناامني و کمک به رژيم صدام براي حمله به ايران‌ از‌ جمله سیاست­های مخرب این کشور بود. در این نوشتار سه شیوه رفتاری انگلستان در سال‌های اخیر بررسی می­گردد.

عملیات فریب و آشوب در انتخابات 1388

انتخابات ریاست جمهوری سال ١٣٨٨‌ در‌ ایران‌ آبسـتن چـالش­هــای سـیاسـی فراوانـی در داخـل و خـارج بـوده اسـت. بــازخورد چـالش‌هـای سیاسـی مـزبـور‌ خسارت­هـای فـراوان سـیاسـی، اقـتصادی و... را در سطوح داخلی و خارجی ایران بـرجای گـذاشت. در ایـن میـان، نـقـش کـشـور انگلستان و سیاست‌های آنـگلوفیلی آن تـا حد بسیار زیادی برجسته و غیرقابل اغمـاض‌ است. در انتخابات ریاست جمهوری سال 1388، انگلسـتان در اقـداماتی سـلسـله‌وار هـمچـون نفـوذ در میان برخی نیروهای سیاسی داخـلی و ابـزارهایی هـمچـون ســفارت انـگلسـتان در تهـران، رسـانه‌هــای‌ قـدرتمند بی‌بی‌سی و سی‌ان‌ان و نخستین و مهم‌ترین هدف آن خدشه‌سازی بـه بنیـان­هـای مشـروعیت نظام جمهوری اسلامی بـوده اسـت، اقـدام به بحران‌سازی‌های سیاسی نمود کـه اصــلی­‌تـرین‌ بــازخور‌ آن در جـامعه ایـران ایـجاد تـزلزل و بحران مشروعیت در نیروهای وفادار بـه انقـلاب و نـوعی بحـران هویـت در میان توده­‌های مردمی و انقلابی بوده است. با‌ گذر زمان و حرکت بـه سـمت لحظات سرنوشت‌ساز انتخابـات، مجموعـاً ٥٥ خبرنگـار از رسـانه‌هـای‌ انگلـیس‌ تحـت عنـوان پوشـش انتخابـات بـه ایـران‌ سـفر‌ کردنـد. با توجـه‌ بـه دامنـه فعالیت‌­های‌ متعارف و نامتعارف دیپلمات­های محلی انگلستان در ایـران، شـاید بتوان لنـدن را پیشـگام دیپلماسی عمومی دولت­های‌ سلطه­‌جوی‌ خارجی در تاریخ ایران دانست.

تلاش و خط­‌دهی‌ برای‌ استمرار اغتشاشات و تجمعات غیرقانونی به ویژه پس از اقامـه نمـاز جمعۀ تـاریخی ٢٩ خـرداد 1388، هــدایت بـرای عــدم مشـارکت آشــکار و تـابلودار گروهـک‌هــای اپوزیسـیون و تفکیــک اعتراضات از خط خـشونت و در قـالب‌ نـافرمانی‌ مدنی مورد توجه  لندن قرار گرفت. نخستین ابزار و رویکرد انگلیسی با هدف خدشه‌دار نمـودن مشـروعیت‌ و هویـت انقـلاب اسلامی کـه مـی‌توان تطابق آن را در چالش‌هـای مسـالمت‌آمیـز، خشـونت‌آمیـز و تغییـر رژیـم در تئوری بـی‌ثـباتی سیاسـی مشـاهده نمـود، ابزارهـای رســانه‌ای انـگلسـتان‌ اسـت.

شبکه فـارسی بـی­‌بی­‌سی بی­‌تردید یکی از اصـلی­‌تـرین ابزارهـای آشـوب­هـای آن ایـام بود. شبکه تلویزیونی بـی‌بی‌سی در رأس همه رسانه­‌های معاند با‌ نظام‌ جمهوری اسلامی، با ادعـای اطلاع­‌رسانی لحظه‌بـه‌­لحـظه از انتخابات دهم ریاست­‌جـمهوری عـملاً به پایگـاه انتشـار تحلیـل‌هـای ساختگی و برانگیختگی اجتماعی در ایـران تبدیل شد.

بی‌بی‌سی فارسی در دی ماه 1387 و درست چند ماه قبل از انتخابات سال 1388 با بودجه 15 میلیون پوندی و با جذب تعدادی از روزنامه­‌نگاران و چهره­‌های غرب­گرا و مخالف نظام آغاز به کار کرد. آنچـه در‌ ایـام‌ پـرتنش‌ انتخابـات ریاست جمهوری ملموس به‌ نظر‌ می‌رسید وجود این نکته بـود کـه شـبکه فـارسـی بــی‌بـی‌سـی بـه منظور انجام شبکه براندازی نرم و با حمایت نیروی انسانی و مـالی جریـانی‌ در‌ داخـل‌ راه‌انـدازی شد. استفاده از تکنیک‌های پیچیده اطلاع­‌رسانی از جمله خبر و اطلاع‌­رسانی قطره­‌چکانی از جمله راهبردهای بی‌بی‌سی فارسی برای دمیدن در تنور فتنه 1388 بود. البته انگلیسی‌ها به این نیز اکتفا نکردند. در روزهای پرالتهاب پس از انتخابات سال 1388 شاهد حضور گسترده سفیر و کارکنان دیپلماتیک سفارتخانه انگلستان در جمع معترضان بودیم. حتی در مقاطعی درهای سفارت انگلستان برای پناه گرفتن اغتشاش­گران گشوده شد.

ترور دانشمندان هسته­‌ای و فعالیت­های جاسوسی

انگلستان‌ و کـشورهاي‌ هـم­پيمـان، در ابتدا کشورهايي‌ که به نحوي قصد همکاري و فعاليت­‌ هسته اي در ايران داشتند را با ارعاب‌ و تهديد‌، مـجبور بـه کناره­‌گيري يا نيمه‌­رهاکردن‌ فعاليت‌­هاي‌ هسته‌­اي در ايران‌ نمودند‌. جمهوري اسلامي ايران نـيز بـعدها بـا تکيه بر نخبگان علمي و هسته‌­اي در داخل، به پيشرفت‌­هاي‌ چشمگيري‌ دست­ يافت، لکن رويکردهاي انـگلستان در راسـتاي‌ تـعليق‌ برنامه‌­هاي‌ هسته‌­اي‌ ايران، اين بار در قالب ترور نخبگان هسته­‌اي ايران تجلي­ يافت. مسئله تـرور دانـشمندان هسته­‌اي کشورمان، هنگامي طرح و اجرا گرديد که سياست­هاي تحريم و تهديد‌ انگلستان و هم پيمانان صهيونيستي‌آمـريکايي در قـبال برنامه­‌هاي هسته اي ايران مؤثر واقع نشد.

سرویس­‌های اطلاعاتی و جاسوسی انگلیس موسوم به MI5 و MI6 که اولی فعالیت داخلی و ملی و دومی فعالیت برون مرزی را بر عهده دارد، طراح، مبتکر، هماهنگ‌کننده، پشتیبان و اجراکننده بسیاری از عملیات‌های بمب‌گذاری، ترور، خرابکاری و جاسوسی تاریخ معاصر بوده‌­اند.

دستگاه اطلاعاتی انگلیس MI6 عملیات‌های متعددی برای ایجاد خلل در فعالیت­های هسته­‌ای ایران انجام داده­ است. همچنین دستگاه اطلاعاتی انگلیس با همکاری موساد در اسرائیل اقدام به ترور چند دانشمند هسته‌­ای ایران کردند تا بر سر راه برنامه هسته‌­ای ایران مانع ایجاد کنند. پیشتر هم رسانه­‌های غربی به اقدام هماهنگ دستگاه‌های اطلاعاتی غرب از جمله موساد ، سیا و MI6 در ترور دانشمندان هسته‌ای ایران اذعان کرده بودند.

دنی یاتوم رییس سابق موساد در گفتگو با جروزالم پست، در واکنش به انتشار خبری در خصوص انتقال یک دانشمند هسته­‌ای ایران توسط سه سازمان جاسوسی موساد، سیا و MI6 گفت: هزار دلیل متفاوت وجود دارد که این سه سازمان یک دانشمند هسته‌ای ایرانی را به خارج از این کشور قاچاق ­کنند. گرچه موساد، سیا و MI6 هیچ یک به طور رسمی این خبر (ادعایی) را تایید نکرده‌­اند اما نشریه دیلی­‌میل چاپ انگلیس گزارش ­داد که یک تکنسین هسته‌ای ۴۷ ساله ایرانی به همراه ۱۲ مهاجر به انگلیس قاچاق شده­ است. همچنین این گزارش اعلام می‌دارد که این فرد هسته‌ای ایران پس از خروج از این کشور و ورود به اروپا، به انگلستان رفته است. بر اساس برخی گزارش‌ها، فرد مذکور در طرح ترور مصطفی احمدی روشن، دانشمند هسته‌­ای ایرانی که در سال ۲۰۱۲ شهید شد، دست داشته است.

هم­چنین به گزارش روزنامه دیلی تلگراف، جان ساورز (رییس MI6) اخیرا در اظهاراتی پرده از نقش این سازمان برای انجام عملیات متعدد جهت ایجاد خلل در فعالیت‌های هسته ای ایران و تلاش برای جاسوسی و ایجاد انحراف در مسیر مذاکرات هسته‌­ای ایران پرده برداشت. جان ساورز اذعان داشت که «ما سعی می­کنیم تصویر روشنی به سیاستمداران و مذاکره‌­کنندگان مان در مورد برنامه هسته‌­ای ایران و آنچه که در آن کشور می­گذرد، ارائه دهیم.» وی دلیل بازگشت ایران به پای میز مذاکرات را اثر تحریم­‌ها دانست و نقش MI6 در نظارت بر اجرای این تحریم‌­ها و جلوگیری از دور زدن تحریم‌­ها توسط ایران را بسیار مهم دانست.

گروهک منافقین، بـه عنوان يکي‌ از‌ جريانات گريز از مرکز در‌ داخل‌ ايران، بارها فعاليت هاي هسته اي ايران را به انـگلستان مـخابره و گزارش نموده است. اين سازمان در سال ٢٠٠٢ مـرکز غني سازي اورانيوم در‌ نـطنز‌ و آب سـنگين اراک را‌ افشا‌ کرده بود، اما تـحليلگران مـي­گويند افشاي اطلاعات توسط اين سازمان در همه موارد درست نبوده است؛ به علاوه منافقین، اهداف سياسي خاصي را دنبال مـي کـنند. در سـال‌ ٢٠١٠‌ منافقین يک مـرکز هـسته‌اي را در غرب تهران افشا کـردند و مـقام هاي انگلستان گفتند سال هاست از آن مرکز باخبر بوده اند و دليلي ندارند که سايتي هسته­‌اي‌ بـوده‌ بـاشد.

علاوه بر منافقین، سازمان هاي ديگري هـمچون اطـلاعات رژيم صهيونيستي و ديگر عوامل اطلاعاتي انگليسي در ‌‌داخـل‌ ايران نـسبت بـه فـعاليت هـاي هسته­‌اي کشورمان جـاسوسي مـي­کنند. بي شک‌ جاسوسي‌ هسته‌ اي سازمان براي انگلستان در پروژه هسته‌اي ايران، امروز در راستاي تعليق هرچه بيشتر‌ برنامه­‌هـاي هـسته‌­اي ايران، ايجـاد جو رعب و وحشت در نظام بين­‌المللي‌ عـليه ايران و در نـهايت، تـرغيب‌ رژيم‌ اشـغالگر قـدس به حمله نظامي به ايران است. اما گذشت زمان نشان ­داد که انگلستان نيز نمي­تواند با استفاده از اطلاعات هسته­‌اي منافقین، خللي در برنامه‌‌هاي هسته اي ايران ايجـاد کند. هر چند در بسياري از موارد نيز اطلاعاتي که تحت عنوان افشاگري اعلام نمودند، پس از بازرسي توسط آژانس انرژي هسته اي ، دروغين اعلام و مشخص‌ گرديد‌ منافقین توسط نهادهاي اطلاعاتي ايران بازي خورده‌­انـد.

حمایت از ترور سردار قاسم سلیمانی

بوریس جانسون، نخست‌وزیر انگلیس تلویحاً از ترور سپهبد قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و ابومهدی المهندس، معاون الحشد‌الشعبی به دست تروریست‌های آمریکایی حمایت­ کرد. دفتر جانسون در بیانیه خود سردار سلیمانی را تهدیدی برای منافع انگلیس توصیف­ کرده و مدعی شده­ است که اقدامات وی عامل بی‌ثباتی در منطقه بوده­ است. وی با اتهام‌زنی به سردار سلیمانی، گفته ­است که انگلیس از مرگ وی تأسف نمی‌خورد. وی واکنش احتمالی ایران به ترور فرمانده نظامی خود را عامل تشدید تنش توصیف­ کرده و گفته ­است: روشن است که ندای تلافی‌جویی و انتقام صرفاً به خشونت بیشتر در منطقه منجرشده و به نفع هیچ‌کس نیست. ما با تمام طرف‌ها در تماس نزدیک هستیم تا آن‌ها را به کاستن از تنش تشویق کنیم.

فرجام

انگلستان پس از پیروزی انقلاب اسلامی به علت سیاست های استقلال­‌خواهانه ایران و نزدیکی لندن به آمریکا و رژیم صهیونیستی همواره سیاست­های خصمانه­‌ای را علیه کشورمان اعمال کرده است. در بعد رسانه­‌ای و نرم انگلیسی­ها با کمک بی بی سی فارسی تلاش کرده­‌اند تا ضمن تخریب اعتبار جمهوری اسلامی به مدیریت افکار عمومی در داخل ایران دست بزنند. بعلاوه دستگاه جاسوسی و امنیتی انگلستان نیز با همکاری تمام قد با نهادهای موازی خود در آمریکا و اسرائیل، در سامان­دهی اقدام­های تروریستی چون ترور دانشمندان هسته­‌ای ایران، فراری دادن جاسوسان هسته­‌ای و اقدام­‌های خرابکارانه در روند توسعه ایران دست داشته‌­اند.

 

 

منابع

بانرمن، جیمز (خرداد و تیر 1386) «برقراری روابط دیپلماتیک دایم میان ایران و انگلستان». اطلاعات سیاسی- اقتصادی. ترجمه­ هوشنگ مهدوی. سال 21. شماره­ 237 و 238. صفحه 93- 82.

حسن خانی، محمد حسن (تابستان 1392) «رفتارشناسی دولت انگلستان در قبال انقلاب اسلامی ایران 1359 – 1357». پژوهشنامه انقلاب اسلامی. سال دوم. شماره­ سوم. صص 143- 125.

خواجه­ سروی، غلامرضا و احمدرضا بردبار (تابستان 1394) «نقش انگلستان در ایجاد بحرانهای سیاسی در انتخابات ریاست جمهوری سال 1388در ایران». پژوهشنامه راهبردی سیاست. سال چهارم.  شماره­ 13. صص 93- 65.

عابدی گناباد، رضا (خرداد 1389) «بار دیگر دیگ پلوی سفارت انگلیس: بررسی نقش سفارتخانه­‌های خارجی در اغتشاشات 88». ویژه‌­نامه پتک جمهوریت روزنامه جوان. صص 79-76.

محبی­‌نیا، جهانبخش و دیگران (تابستان 1393) «روابط سینوسی ایران و انگلیس پس از انقلاب اسلامی». مطالعات روابط بین­‌الملل. شماره­ی 26. صص 73-23.

هـوشنگ مهدوي، عبدالرضا (١٣٨٤) سياست‌ خارجي‌ ايران در دوره پهلوي١٣٠٠-١٣٥٧. تـهران : تهران: پيکان. چاپ ششم

نقش«ام آي6»در ترور دانشمندان ايران (27 تیر 1391)

https://www.tabnak.ir/fa/news/258619/

هزار دلیل برای خروج دانشمند ایرانی توسط موساد، سیا و MI6 وجود دارد (23 بهمن 1397)

https://fa.shafaqna.com/news/706608/

سرویس اطلاعاتی انگلیس؛ متخصص در ترور و خرابکاری (17 شهریور 1393)

https://www.mashreghnews.ir/news/329260/

حمایت بی شرمانه بوریس جانسون از ترور سپهبد قاسم سلیمانی (15 دی 1398)

http://www.baeghtesad.com


  • هیچ نظری یافت نشد

نظر خود را اضافه کنید

0
https://www.habilian.ir/fa/index.php?option=com_komento&controller=captcha&captcha-id=9578151&tmpl=component
نظر شما به دست مدیر خواهد رسید
مهر 1359
شنبه 1 شنبه 2 شنبه 3 شنبه 4 شنبه 5 شنبه جمعه
9
تاریخ : 1359/07/09
14
تاریخ : 1359/07/14
16
تاریخ : 1359/07/16
21
تاریخ : 1359/07/21
23
تاریخ : 1359/07/23
25
تاریخ : 1359/07/25