خلاء قدرت و محیط شکل‌گیری تروریسم

در مطالعات آکادمیک معمولاً خاورمیانه را با واقع‌گرایی و قدرت، همسان می‌دانند و همان‌طور که الکسی بلامی به کار می‌برد، «در خاورمیانه واقع‌گرایی موج می‌زند.» در واقع‌گرایی قدرت، دولت ملی، منافع و امنیت ملی مهم‌ترین عوامل مؤثر در شکل‌گیری سیاست هستند؛ قدرت از لولۀ تفنگ برمی‌خیزد و دولت نقش تعیین‌کننده دارد. به بیان دیگر قدرت اساس تقسیمات منطقه‌ای است، قدرت ابزاری برای کنترل رفتار و اعمال نفوذ در منطقه‌ است، قدرت همچنان در خاورمیانه تعیین‌کننده است، به همین خاطر هست که می‌گویند بیشترین خریدهای تسلیحاتی جهان در این منطقه صورت می‌گیرد. اگر قدرت نظامی را به‌عنوان آخرین نماد قدرت یا ملموس‌ترین و عینی‌ترین نماد قدرت تلقی کنیم، در واقع بیشترین درگیری‌های نظامی در اینجاست. بیشترین منازعات در این منطقه رخ می‌دهد و این نشان‌دهندۀ  این است که رویکرد قدرت جایگاه والایی دارد.

از همین رو یکی از عوامل موثر در محیط شکل گیری تروریسم در خاورمیانه مسئله «خلأ قدرت در منطقه» است. این خلأ قدرت در ۳ قالب بروز پیدا کرده است: انزواگرایی آمریکایی، پدیده دولت‌های شکننده و ابزار شدگی تروریسم .

انزواگرایی آمریکایی

آمریکایی‌ها بعد از ۱۱ سپتامبر با تمام وجود و توانشان وارد منطقه شدند و بعد از آن پیروزی اولیه و برق‌آسا بر رژیم صدام حسین و سرنگونی آن دچار یک جنگ فرسایشی پرهزینه شدند که آنها را از چنین ورودی پشیمان کرد. انزواگرایی و خروج از منطقه خاورمیانه در دوره دوم حضور بوش در قدرت آغاز شدن و با تغییر ثقل استراتژیک در دوره اوباما ادامه یافته و در حال حاضر با حضور ترامپ در کاخ سفید به اوج رسیده است.

پدیده دولت‌های شکننده

خلأ شکل گرفته در منطقه با یک رویداد دیگر تکمیل شد، این رویداد اعتراضات اجتماعی و سیاسی در جهان عرب بود که از تونس شروع شد و تاکنون منطقه را تحت تأثیر قرار داده است. محصول این اعتراضات ایجاد شبکه ای از دولت‌های شکننده و محیط‌های بدون دولت در منطقه شد. در مطالعات آکادمیک در حوزه تروریسم گفته می‌شود که تروریست‌ها زاییده شرایطی در یک کشور هستند که اصطلاحا به آن وضع «فقدان دولت» یا «حاکمیت دولت ضعیف» یا " دولت‌های شکننده" می‌گویند. شرایط عدم اقتدار دولت مرکزی باعث می‌شود تروریست‌ها با استفاده از خلأ قدرت، دست به اقدامات خشونت‌بار زده و حتی صادرات تروریست به دیگر نقاط را نیز در پیش گیرند. دولت‌های شکننده پدیده‌ای بود که در جنوب صحرای آفریقا وجود داشت و همین حالا نیز بیشترین فراوانی دولت‌های شکننده در آنجاست. دولت‌های شکننده به‌اصطلاح به دولت‌هایی گفته می‌شود که توان اعمال حاکمیت در سرزمین ملی خود را ندارند. بزرگ‌ترین مشکل دولت‌های شکننده این است که نمی‌توانند وظیفه و کارکرد دولت ملی را انجام دهند.

ابزارشدگی تروریسم

این شرایط باعث تشدید منازعات میان دولت‌ها و بازیگران غیردولتی می‌شود، در چنین محیطی است که تروریسم از ویژگی ابزار شدگی توسط دولت‌های حامی تروریسم برخوردار می‌گردد. بهره گیری از این گروه‌ها در تنش‌های منطقه ای و بین المللی نقش ابزاری این گروه‌ها در دنیای امروز را آشکار می‌کند. بهره‌گیری و حمایت از گروه‌های طالبان و القاعده در نبرد افغانستان بر ضد شوروی در بحبوحه رقابت‌های جنگ سرد و حمایت عربستان و قطر از گروه‌های تروریستی وهابی هم از دیگر شواهد موضوع است. حمایت از این گروه‌ها در تقابل با فرق دیگر اسلامی از جمله تشیع در منطقه خاورمیانه و تضادهای فرقه گرایانه در لبنان از دیگر نشانگان افزایش حمایت‌های مالی معنوی از تروریسم در سطح منطقه ای و بین الملل است که این معضل امنیتی را در سطح منطقه ای توسعه می‌دهد و نشان دهنده ابزار شدگی این گروه‌ها در رقابت‌های منطقه‌ای می‌باشد.


  • هیچ نظری یافت نشد

نظر خود را اضافه کنید

0
نظر شما به دست مدیر خواهد رسید

مطالب پربازدید سایت

برگرفته از پایگاه مرکز اسناد انقلاب اسلامی

مؤلفه‌های «اسلام آمریکایی» در گروهک تروریستی فرقان

سعید محمدی، بنیاد هابیلیان

منافقین و خط 40سالۀ نفوذ

ناگفته‌های ماجرای 67 در سلسله‌جلسات اندیشکده برهان (4)

توطئه منافقین در سال 67، نقطه اوج مزدوری برای صدام

دکتر رضا اختیاری امیری، بنیاد هابیلیان

نقش عربستان در اغتشاشات ایران و واگرایی جهان اسلام

گفت‌وگوی بنیاد هابیلیان با خانواده شهید گاطع عبیداوی

گروهک‌ تروریستی خلق عرب نیازمندان را با وعده پول جذب می‌کرد

جدیدترین مطالب

به مناسبت سالگرد شهادت شهید ولی حاجی‌قلیزاده

گروهک تروریستی پژاک دادستان خوی را مقابل منزلش ترور کرد

سیدمحمدجواد هاشمی‌نژاد در مراسم تشریح ترورهای منافقین در دهه 60

منافقین سرمایه‌های فکری انقلاب را از نظام گرفتند

شهید استان خراسان رضوی

شهید حسین طاهریان

دکتر سبحان طیبی، بنیاد هابیلیان

تأثیرپذیری از تروریسم و مخاطرات منطقه‌ای

تروریسم در غرب، از پندار تا واقعیت؛ قسمت نهم

غرب و جنایت جنگ جهانی دوم

برشی از خاطرات استاندار خراسان در سال 60

مقابله مردم مشهد با گروهک‌های ضدانقلاب و منافقین

رهبر معظم انقلاب در دیدار شرکت‌کنندگان کنفرانس بین‌‌المجالس سازمان همکاری اسلامی

دروغ بزرگ آمریکا؛ ادعای مبارزه با تروریسم درکنار حمایت از دولت تروریستی صهیونیست‌ها

مطالب پربازدید بخش یادداشت

تروریسم در غرب، از پندار تا واقعیت؛ قسمت ششم

جنایات آمریکا در ویتنام

دکتر مصطفی انتظاری هروی، بنیاد هابیلیان

اتحاد منطقه‌ای علیه تروریسم

دکتر رضا اختیاری امیری، بنیاد هابیلیان

ائتلاف شوم علیه قدرت موشکی ایران

دکتر مصطفی انتظاری هروی، بنیاد هابیلیان

ردپای تروریسم در اغتشاشات اخیر

دکتر حامد رحیم‌پور، بنیاد هابیلیان

تجمعات اعتراضی و حماقت تازه منافقین

مرگ‌ومیرهای قرن بیستم در جنگ‌ها و خشونت‌های سیاسی ناشی از دین

سهم ادیان مختلف در تروریسم

سعید محمدی، بنیاد هابیلیان

منافقین و خط 40سالۀ نفوذ

دکتر حامد رحیم‌پور، بنیاد هابیلیان

مصائب بازی غرب با تروریسم

تقویم وقایع تروریستی ایران

شنبه یکشنبه دوشنبه سه شنبه چهارشنبه پنجشنبه جمعه
1
تاریخ : 1358/10/01
2
تاریخ : 1358/10/02
3
تاریخ : 1358/10/03
9
تاریخ : 1358/10/09
14
تاریخ : 1358/10/14
15
تاریخ : 1358/10/15
16
تاریخ : 1358/10/16
18
تاریخ : 1358/10/18
19
تاریخ : 1358/10/19
27
29
30

روزشمار وقایع تروریستی کشور

اینفوگرافی وقایع تروریستی کشور

دانلود فیلم های تروریستی ایران و جهان